زمینههای تاریخی
در سالهای پایانی حکومت امویان و آغاز دوران عباسیان، مصر به عنوان یکی از مهمترین مناطق تحت کنترل خلافت اسلامی، نقش کلیدی در تحولات سیاسی و نظامی ایفا میکرد. با سقوط امویان و روی کار آمدن عباسیان، تغییرات گستردهای در ساختار حکومتی مناطق مختلف از جمله مصر رخ داد. در این میان، صالح بن علی عباسی، یکی از فرماندهان برجسته عباسی، نقش مهمی در تثبیت قدرت این خاندان در مصر داشت.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 325
انتصاب ابو عون به حکومت مصر
در شعبان سال 133 هجری قمری، صالح بن علی عباسی، ابو عون عبد الله بن یزید (که در برخی منابع به نام عبد الملک نیز ذکر شده است) را به عنوان حاکم مصر منصوب کرد. ابو عون که اصالتاً اهل جرجان بود، به عنوان والی مصر، مسئولیت اداره امور سیاسی، نظامی و مالی این منطقه را بر عهده گرفت. این انتصاب در راستای تثبیت حکومت عباسیان در مصر و کنترل این منطقه استراتژیک انجام شد.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 325
تفاوت در نقلهای تاریخی
در برخی منابع، تاریخ انتصاب ابو عون به سال 132 هجری قمری نسبت داده شده است. این اختلاف ممکن است ناشی از تفاوت در تقویمهای مورد استفاده یا اشتباهات نسخهبرداری باشد. با این حال، اکثر منابع تاریخی، سال 133 هجری قمری را به عنوان زمان دقیق این انتصاب ذکر کردهاند.
منبع: تاریخ الإسلام، جلد 8، صفحه 340
اهمیت و تأثیر این واقعه
انتصاب ابو عون به حکومت مصر، گامی مهم در تثبیت قدرت عباسیان در این منطقه بود. مصر به دلیل موقعیت جغرافیایی و اقتصادی خود، همواره مورد توجه حکومتهای مرکزی قرار داشت. با انتصاب ابو عون، عباسیان توانستند کنترل خود را بر این منطقه استراتژیک تحکیم بخشند و از آن به عنوان پایگاهی برای گسترش نفوذ خود در شمال آفریقا استفاده کنند. این واقعه همچنین نشاندهنده سیاست عباسیان در استفاده از فرماندهان و کارگزاران غیر عرب برای اداره مناطق مختلف بود.
منبع: نسب نامه خلفا و شهر یاران و سیر تاریخی حوادث اسلام، جلد 1، صفحه 39
منابع
1. النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 325
2. تاریخ الإسلام، جلد 8، صفحه 340
3. نسب نامه خلفا و شهر یاران و سیر تاریخی حوادث اسلام، جلد 1، صفحه 39
ثم سار عبد اللّٰه بن علي إلى فلسطين و جهّز أخاه صالحا ليفتتح مصر و سيّر معه أبا عون الأزدي و عامر بن إسماعيل الحارثي و ابن قنان، فساروا على الساحل، فافتتحوا الإقليم، و ولي إمرة مصر أبو عون، و أما عبد اللّٰه بن علي فإنه نزل على نهر أبي فطرس 1 و قتل هناك من بني أمية خاصة اثنتين و سبعين نفسا صبرا
