در سال 143 هجری قمری، منصور دوانیقی، خلیفه عباسی، حمید بن قحطبه بن شبیب طائی را به عنوان حاکم مصر منصوب کرد. این انتصاب پس از عزل محمد بن اشعث از این سمت صورت گرفت. حمید بن قحطبه با همراهی بیست هزار سرباز در پنجم ماه رمضان سال 143 هجری وارد مصر شد و مسئولیتهای نظامی و مالی این منطقه را بر عهده گرفت. این انتصاب نشاندهنده اهمیت مصر به عنوان یکی از مراکز مهم حکومت عباسی بود. [منبع: النجوم الزاهرة جلد 1 صفحه 349]
تغییرات در حکومت مصر
پیش از انتصاب حمید بن قحطبه، مصر شاهد تغییرات متعددی در حاکمان خود بود. در سال 142 هجری، نوفل بن فرات از حکومت مصر عزل شد و محمد بن اشعث جایگزین او گردید. اما پس از مدتی، محمد بن اشعث نیز عزل شد و نوفل بن فرات مجدداً به این سمت منصوب گردید. سرانجام، در سال 143 هجری، حمید بن قحطبه به عنوان حاکم جدید مصر انتخاب شد. این تغییرات نشاندهنده بیثباتی سیاسی در این دوره و تلاش خلیفه عباسی برای کنترل بهتر این منطقه است. [منبع: تاریخ الطبری جلد 7 صفحه 514]
اهمیت تاریخی
انتصاب حمید بن قحطبه به حکومت مصر نقطه عطفی در تاریخ این منطقه محسوب میشود. این انتصاب نه تنها ثبات نسبی را به مصر بازگرداند، بلکه نشاندهنده سیاستهای منصور دوانیقی در تقویت حکومت مرکزی و کنترل مناطق مهم بود. حمید بن قحطبه با جمعآوری اختیارات نظامی و مالی، نقش مهمی در تحکیم قدرت عباسیان در مصر ایفا کرد. [منبع: الكامل في التاريخ جلد 5 صفحه 510]
اختلاف در تاریخ انتصاب
در برخی منابع، تاریخ انتصاب حمید بن قحطبه به سال 142 هجری قمری اشاره شده است. این اختلاف ممکن است ناشی از تفاوت در گزارشهای تاریخی یا اشتباهات نسخهبرداری باشد. با این حال، اکثر منابع سال 143 هجری را به عنوان سال انتصاب او ذکر کردهاند. [منبع: تاریخ الإسلام جلد 9 صفحه 10]
نتیجهگیری
انتصاب حمید بن قحطبه به حکومت مصر توسط منصور دوانیقی یکی از رویدادهای مهم در تاریخ مصر و حکومت عباسی است. این انتصاب نه تنها ثبات سیاسی را به این منطقه بازگرداند، بلکه نشاندهنده سیاستهای خلیفه عباسی در کنترل مناطق مهم و تقویت حکومت مرکزی بود. حمید بن قحطبه با جمعآوری اختیارات نظامی و مالی، نقش مهمی در تحکیم قدرت عباسیان در مصر ایفا کرد. [منبع: نسب نامه خلفا و شهر یاران و سیر تاریخی حوادث اسلام جلد 1 صفحه 39]
منابع
1. النجوم الزاهرة جلد 1 صفحه 349
2. تاریخ الطبری جلد 7 صفحه 514
3. الكامل في التاريخ جلد 5 صفحه 510
4. تاریخ الإسلام جلد 9 صفحه 10
5. نسب نامه خلفا و شهر یاران و سیر تاریخی حوادث اسلام جلد 1 صفحه 39
حميد بن قحطبه بن شبيب بن خالد بن معدان الطائى 5 رمضان 143
