زمینههای تاریخی
در سال 234 هجری قمری، مصر تحت حکومت خلافت عباسی قرار داشت و اداره این منطقه مهم به دلیل موقعیت استراتژیک و اقتصادی آن، همواره مورد توجه خلفا بود. در این دوران، ایتاخ ترکی، یکی از فرماندهان برجسته نظامی و سیاسی دوران خلافت معتصم عباسی، نقش مهمی در تعیین والیان مصر ایفا میکرد. علی بن یحیی ارمنی، یکی از چهرههای نظامی و سیاسی آن زمان بود که پیش از این نیز تجربه حکومت بر مصر را داشت. در رمضان سال 234 قمری، ایتاخ ترکی تصمیم گرفت تا علی بن یحیی ارمنی را برای بار دوم به حکومت مصر منصوب کند. این انتصاب در روز جمعه، ششم رمضان سال 234 قمری صورت گرفت و جایگزین حاتم بن هرثمه بن نصر شد که از این سمت عزل شده بود.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد 2، صفحه 274
جزئیات انتصاب
بر اساس گزارشهای تاریخی، ایتاخ ترکی با ارسال نامهای رسمی، علی بن یحیی ارمنی را به عنوان والی جدید مصر معرفی کرد. این انتصاب در ششم ماه رمضان سال 234 قمری انجام شد و نشاندهنده اعتماد ایتاخ به تواناییهای نظامی و مدیریتی علی بن یحیی بود. این انتصاب همچنین نشان میدهد که ایتاخ ترکی در تلاش بود تا با انتخاب فردی با تجربه، ثبات و امنیت را در مصر حفظ کند. علی بن یحیی پیش از این نیز در سالهای گذشته به عنوان والی مصر خدمت کرده بود و این بار دوم او در این سمت بود.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد 2، صفحه 278
تأثیرات و پیامدها
انتصاب علی بن یحیی ارمنی به حکومت مصر برای بار دوم، نشاندهنده اهمیت این منطقه در دوران خلافت عباسی بود. مصر به عنوان یکی از مهمترین مناطق تحت حکومت عباسیان، نیازمند والیانی بود که بتوانند نظم و امنیت را در آن حفظ کنند. علی بن یحیی با تجربه قبلی خود در این سمت، گزینه مناسبی برای این مسئولیت بود. این انتصاب همچنین نشان میدهد که ایتاخ ترکی به دنبال تقویت پایههای حکومت عباسی در مصر بود و از افراد با تجربه برای این منظور استفاده میکرد. هرچند جزئیات دقیق دوران دوم حکومت علی بن یحیی در مصر به طور کامل ثبت نشده است، اما این انتصاب به عنوان یکی از رویدادهای مهم در تاریخ مصر در دوران خلافت عباسی شناخته میشود.
منبع: نسب نامه خلفا و شهر یاران و سیر تاریخی حوادث اسلام، جلد 1، صفحه 41
منابع
1. النجوم الزاهرة، جلد 2، صفحه 274
2. النجوم الزاهرة، جلد 2، صفحه 278
3. نسب نامه خلفا و شهر یاران و سیر تاریخی حوادث اسلام، جلد 1، صفحه 41
جمعبندی و خلاصه سازی توسط هوش مصنوعی
ورد عليه كتاب الأمير إيتاخ بصرفه عن إمرة مصر و تولية علىّ بن يحيى الأرمنىّ ثانيا على مصر، و كان ذلك فى يوم الجمعة لست خلون من شهر رمضان سنة أربع و ثلاثين و مائتين المذكورة