انتصاب محمد بن طاهر طاهری به حکومت خراسان توسط مستعین عباسی در جوسق در 12 شعبان سال 248 ق

پیشینه و زمینه‌های تاریخی

در سال 248 هجری قمری، طاهر بن عبدالله، حاکم خراسان، درگذشت. طاهر بن عبدالله از خاندان طاهریان بود که به عنوان یکی از قدرتمندترین خاندان‌های ایرانی در دوران خلافت عباسی شناخته می‌شدند. پس از وفات او، خلأ قدرت در خراسان ایجاد شد و این موضوع توجه خلیفه عباسی، مستعین، را به خود جلب کرد. مستعین تصمیم گرفت تا محمد بن طاهر، پسر طاهر بن عبدالله، را به عنوان حاکم جدید خراسان منصوب کند. این انتصاب در رجب سال 248 قمری صورت گرفت و محمد بن طاهر به عنوان جانشین پدرش بر تخت حکومت خراسان نشست. [منبع: ترجمه تقویم التواریخ جلد: 1 صفحه: 67]

فرایند انتصاب

پس از دریافت خبر وفات طاهر بن عبدالله، مستعین بلافاصله اقدام به انتصاب محمد بن طاهر به حکومت خراسان کرد. این انتصاب در جوسق، یکی از مراکز مهم اداری و سیاسی آن دوران، انجام شد. مستعین در روز 12 شعبان سال 248 قمری، طی مراسمی رسمی، حکومت خراسان را به محمد بن طاهر سپرد. این اقدام نشان‌دهنده اهمیت خراسان به عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق تحت کنترل خلافت عباسی بود. [منبع: تاریخ طبری جلد: 9 صفحه: 258]

دوران حکومت محمد بن طاهر

محمد بن طاهر پس از انتصاب به حکومت خراسان، تلاش کرد تا نظم و ثبات را در منطقه برقرار کند. با این حال، دوران حکومت او با چالش‌های متعددی همراه بود. یکی از مهم‌ترین این چالش‌ها، ظهور یعقوب بن لیث صفاری بود که در سال 259 قمری به خراسان حمله کرد و محمد بن طاهر را شکست داد. این واقعه منجر به اسارت محمد بن طاهر شد و او تا سال 262 قمری در اسارت به سر برد. پس از آزادی، محمد بن طاهر به بغداد رفت و تا پایان عمر خود در آنجا زندگی کرد. [منبع: تاریخ الإسلام جلد: 22 صفحه: 272]

اهمیت تاریخی

انتصاب محمد بن طاهر به حکومت خراسان، نقطه عطفی در تاریخ طاهریان و خراسان محسوب می‌شود. این واقعه نشان‌دهنده تلاش خلافت عباسی برای حفظ کنترل خود بر مناطق شرقی قلمرو اسلامی بود. با این حال، ظهور قدرت‌های محلی مانند صفاریان، نشان داد که کنترل مرکزی خلافت عباسی در حال تضعیف است. این رویداد به نوعی آغاز افول قدرت طاهریان و افزایش نفوذ حکومت‌های محلی در ایران بود. [منبع: النجوم الزاهرة جلد: 2 صفحه: 328]

نمایش کمتر