زمینههای تاریخی
در سال ۱۸۹ هجری قمری، هارونالرشید، خلیفه عباسی، تصمیم گرفت تا بار دیگر بیعت بر ولایتعهدی مأمون عباسی را تجدید کند. این اقدام در پی تغییرات سیاسی و نگرانیهای هارونالرشید از وضعیت جانشینی پس از خود صورت گرفت. هارونالرشید پیش از این، پسرش امین را به عنوان جانشین اول خود انتخاب کرده بود، اما با توجه به شرایط جدید، تصمیم گرفت تا مأمون را نیز به عنوان جانشین دوم تأیید کند. این تصمیم در دو مکان مختلف، بغداد و کرمانشاه (قرمسین)، اجرا شد.
منبع: النجوم الزاهرة جلد ۲ صفحه ۱۱۰
تجدید بیعت در بغداد
هارونالرشید در سال ۱۸۹ قمری به بغداد بازگشت و در آنجا گروهی از قضات و فقها را گرد آورد. او در حضور آنان اعلام کرد که تمام اموال، خزائن، سلاحها و سایر داراییهای موجود در اردوگاهش متعلق به مأمون است. سپس بیعت بر ولایتعهدی مأمون را پس از امین تجدید کرد. این اقدام به منظور تأکید بر جایگاه مأمون به عنوان جانشین دوم انجام شد و نشاندهنده نگرانی هارونالرشید از آینده حکومت عباسی بود.
منبع: النجوم الزاهرة جلد ۲ صفحه ۱۱۰
تجدید بیعت در کرمانشاه
پس از بغداد، هارونالرشید به کرمانشاه (قرمسین) رفت و در آنجا نیز اقدام به تجدید بیعت بر ولایتعهدی مأمون کرد. او در این مکان نیز گروهی از قضات و دیگر افراد را گرد آورد و اعلام کرد که تمام اموال و داراییهای موجود در اردوگاهش متعلق به مأمون است. این اقدام در کرمانشاه نشاندهنده تلاش هارونالرشید برای تأکید بر جایگاه مأمون در مناطق مختلف قلمرو عباسی بود.
منبع: الكامل في التاريخ جلد ۶ صفحه ۱۷۳
اهمیت و تأثیر واقعه
تجدید بیعت بر ولایتعهدی مأمون در سال ۱۸۹ قمری، نشاندهنده تلاش هارونالرشید برای ایجاد ثبات در جانشینی و جلوگیری از اختلافات احتمالی پس از مرگش بود. این اقدام تأثیر قابلتوجهی بر روند تاریخ عباسیان داشت، زیرا پس از مرگ هارونالرشید، اختلافات بین امین و مأمون به جنگ داخلی منجر شد. تجدید بیعت مأمون در این سال، پایههای ادعای او را برای جانشینی تقویت کرد و نقش مهمی در تحولات بعدی حکومت عباسی ایفا نمود.
منبع: تاریخ الطبري جلد ۸ صفحه ۲۸۶
منابع
1. النجوم الزاهرة جلد ۲ صفحه ۱۱۰
2. الكامل في التاريخ جلد ۶ صفحه ۱۷۳
3. تاریخ الطبري جلد ۸ صفحه ۲۸۶
فلما صار الى بغداد شخص بعد مده منها الى قرماسين، و ذلك في سنه تسع و ثمانين و مائه، و اشخص إليها عده رجال من القضاه و غيرهم، و اشهدهم ان جميع ما له في عسكره من الأموال و الخزائن و السلاح و الكراع و ما سواه اجمع لعبد الله المأمون، و انه ليس فيه قليل و لا كثير بوجه و لا سبب، و جدد البيعه له على من كان معه،
