همایون شاه گورکانی، دومین پادشاه سلسله گورکانیان هند، پس از سالها تبعید و درگیریهای داخلی، در سال ۹۶۲ قمری موفق به بازپسگیری دهلی شد. این واقعه نقطه عطفی در تاریخ حکومت گورکانیان محسوب میشود، چرا که همایون پس از شکست از شیرشاه سوری و فرار به ایران، با کمک شاه طهماسب صفوی توانست دوباره قدرت را به دست آورد. بازگشت همایون به هند و تصرف دهلی، آغاز دوره جدیدی از حکومت گورکانیان بود که بعدها با حکومت اکبر شاه به اوج خود رسید.
منبع: ترجمه تقویم التواریخ، جلد ۱، صفحه ۱۷۰
شرح واقعه
همایون شاه در سال ۹۶۲ قمری با عبور از رود سند و فتح پنجاب، به سمت دهلی حرکت کرد. در دوم شعبان همان سال، او به حوالی دهلی رسید و در روز پنجشنبه، اول رمضان، در کنار رود جون اردو زد. سرانجام در چهارم رمضان سال ۹۶۲ قمری، همایون وارد شهر دهلی شد و حکومت خود را در این شهر مستقر کرد. این واقعه بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ گورکانیان ثبت شده است.
منبع: وقایع السنین و الاعوام، جلد ۱، صفحه ۴۷۸
پیامدها و اهمیت تاریخی
تصرف دهلی توسط همایون شاه نه تنها باعث تثبیت حکومت گورکانیان شد، بلکه زمینه را برای گسترش قلمرو این سلسله در شبهقاره هند فراهم کرد. پس از این واقعه، همایون توانست بخشهای بیشتری از هند را تحت کنترل خود درآورد و پایههای حکومتی را بنا نهد که بعدها توسط پسرش، اکبر شاه، به یکی از بزرگترین امپراتوریهای تاریخ هند تبدیل شد. این رویداد همچنین نشاندهنده اهمیت اتحاد بین گورکانیان و صفویان بود که به همایون کمک کرد تا دوباره به قدرت برسد.
منبع: ترجمه تقویم التواریخ، جلد ۱، صفحه ۱۷۰
منابع
1. ترجمه تقویم التواریخ، جلد ۱، صفحه ۱۷۰
2. وقایع السنین و الاعوام، جلد ۱، صفحه ۴۷۸
