تفویض حکومت مصر به ملک ظاهر بیبرس توسط مستنصر عباسی
زمینههای تاریخی
در سال 670 هجری قمری، مصر شاهد رویداد مهمی بود که تأثیرات قابل توجهی بر ساختار سیاسی و حکومتی آن زمان داشت. این واقعه مربوط به تفویض حکومت مصر به ملک ظاهر بیبرس بُندُقداری توسط خلیفه عباسی، مستنصر احمد عباسی، بود. این اقدام در شرایطی صورت گرفت که بیبرس پس از بیعت با مستنصر به خلافت، به عنوان یکی از قدرتمندترین فرماندهان نظامی و سیاسی منطقه شناخته میشد. این رویداد در قاهره، پایتخت مصر، به وقوع پیوست و مراسمی باشکوه برای آن ترتیب داده شد.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد 7، صفحه 111
مراسم تفویض حکومت
در شعبان سال 670 قمری، خلیفه مستنصر عباسی با حضور در مسجد جامع قلعه قاهره، خطبهای ایراد کرد که در آن به شرف و جایگاه بنیعباس اشاره شد. پس از آن، در روز هفدهم شعبان، مراسم رسمی تفویض حکومت به ملک ظاهر بیبرس برگزار گردید. در این مراسم، خلیفه خلعهای سیاه رنگ، طوق و زنجیر طلایی را به بیبرس اهدا کرد و تقلیدنامهای برای سلطنت او صادر شد. این مراسم با حضور وزیران، قضات، امرا و بزرگان دولت برگزار شد و فخرالدین ابراهیم بن لقمان، رئیس کاتبان، تقلیدنامه را قرائت کرد. پس از آن، بیبرس با خلعه و نشانهای سلطنتی وارد قاهره شد و شهر برای این رویداد تزیین شده بود.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد 7، صفحه 111
اهمیت واقعه
تفویض حکومت مصر به ملک ظاهر بیبرس توسط خلیفه عباسی، نشاندهنده رسمیت بخشیدن به قدرت او در مصر بود. این اقدام نه تنها موقعیت بیبرس را به عنوان سلطان مصر تثبیت کرد، بلکه رابطه میان خلافت عباسی و حکومت مملوکیان را نیز تقویت نمود. این رویداد نقطه عطفی در تاریخ مصر به شمار میرود، زیرا بیبرس پس از این مراسم، به عنوان یکی از قدرتمندترین حاکمان منطقه شناخته شد و نقش مهمی در تحولات سیاسی و نظامی آن دوران ایفا کرد.
منبع: ترجمه تقویم التواریخ، جلد 1، صفحه 122
منابع
1. النجوم الزاهرة، جلد 7، صفحه 111
2. ترجمه تقویم التواریخ، جلد 1، صفحه 122
جمعبندی و خلاصه سازی توسط هوش مصنوعی
و فى يوم الجمعة سابع عشر الشهر خرج الخليفة المستنصر بالله و عليه ثياب سود إلى الجامع بالقلعة و خطب خطبة بليغة ذكر فيها شرف بنى العبّاس، ثم صلّى على النّبيّ صلّى اللّه عليه و سلّم. ثم فى مستهلّ شعبان من سنة تسع و خمسين المذكورة تقدّم الخليفة بتفصيل خلعة سوداء و بعمل طوق ذهب و قيد ذهب و بكتابة تقليد بالسلطنة للملك الظاهر بيبرس و نصب خيمة ظاهر القاهرة. فلمّا كان يوم الاثنين رابعه ركب الخليفة و السلطان و الوزير و القضاة و الأمراء و وجوه الدولة إلى الخيمة ظاهر القاهرة بقبّة النصر، فألبس الخليفة السلطان الملك الظاهر بيبرس خلعة السلطنة بيده و طوّقه و قيّده، و صعد فخر الدين إبراهيم بن لقمان رئيس الكتّاب منبرا نصب له فقرأ التقليد و هو من إنشائه و بخطّه. ثم ركب السلطان بالخلعة و الطّوق و القيد و دخل من باب النّصر و قد زيّنت القاهرة له، و حمل الصاحب بهاء الدين التقليد على رأسه راكبا و الأمراء يمشون بين يديه؛ فكان يوما يقصر اللسان عن وصفه
