در شعبان سال ششم هجری، پیامبر اسلام امام علی را با صد نفر از یاران به سوی فدک، منطقهای بین مدینه و خیبر، اعزام کرد. این سریه به دلیل اطلاعاتی بود که به پیامبر رسید مبنی بر اینکه بنی سعد بن بکر قصد داشتند به یهودیان خیبر کمک کنند و در مقابل، از محصولات خیبر بهرهمند شوند. این اقدام تهدیدی برای مسلمانان محسوب میشد، زیرا یهودیان خیبر از دشمنان سرسخت اسلام بودند و هرگونه اتحاد با قبایل عرب میتوانست موقعیت مسلمانان را تضعیف کند.
منبع: الصحيح من سيرة النبي الأعظم، جلد ۱۵، صفحه ۷
جزئیات عملیات
امام علی و همراهانش در طول شب حرکت کردند و در روز پنهان میشدند تا به منطقه فدک رسیدند. در راه، آنها یکی از جاسوسان بنی سعد را دستگیر کردند که اعتراف کرد برای مذاکره با یهودیان خیبر فرستاده شده است. این جاسوس محل تجمع بنی سعد را به مسلمانان نشان داد. امام علی و یارانش به سرعت به آنجا حمله کردند و بنی سعد را غافلگیر کردند. آنها موفق شدند ۵۰۰ شتر و ۲۰۰۰ گوسفند به عنوان غنیمت به دست آورند. بنی سعد نیز با ترس و وحشت فرار کردند و زنان و کودکان خود را به جای امنی بردند.
منبع: الصحيح من سيرة النبي الأعظم، جلد ۱۵، صفحه ۷
تقسیم غنیمت و بازگشت به مدینه
پس از این پیروزی، امام علی بخشی از شتران را که از بهترینها بودند، برای پیامبر جدا کرد. سپس خمس غنیمت را کنار گذاشت و باقی را میان همراهان تقسیم کرد. یکی از شتران معروف به “حفیده” بود که به دلیل سرعتش مشهور بود. پس از این عملیات، امام علی و یارانش بدون هیچ درگیری دیگری به مدینه بازگشتند.
منبع: الصحيح من سيرة النبي الأعظم، جلد ۱۵، صفحه ۷
اهمیت تاریخی سریه
این سریه نقش مهمی در تضعیف اتحاد بین قبایل عرب و یهودیان خیبر داشت. با این اقدام، مسلمانان نشان دادند که آماده مقابله با هرگونه تهدید علیه جامعه نوپای اسلامی هستند. همچنین، این سریه توان نظامی و مدیریتی امام علی را به نمایش گذاشت و جایگاه ایشان را به عنوان یکی از فرماندهان برجسته اسلام تثبیت کرد.
منبع: الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء، جلد ۱۲، صفحه ۲۲
منابع
1. الصحيح من سيرة النبي الأعظم، جلد ۱۵، صفحه ۷
2. الموسوعة الکبری عن فاطمة الزهراء، جلد ۱۲، صفحه ۲۲
گزارش منتخب
و في السنة السادسة من الهجرة النبوية الشريفة، أرسل الرسول محمد صلّى اللّه عليه و آله سريّة
