زمینههای تاریخی
مروان بن حکم، از چهرههای برجسته بنیامیه و چهارمین خلیفه اموی، در سال 65 هجری قمری در دمشق به دست همسرش ام خالد کشته شد. مروان پس از مرگ معاویه بن یزید، با حمایت برخی از اطرافیان به خلافت رسید. او در ابتدا قصد داشت خلافت را به خالد بن یزید، فرزند معاویه، بسپارد، اما بعداً تصمیم گرفت پسران خود، عبدالملک و عبدالعزیز، را به عنوان جانشینان خود معرفی کند. این تغییر تصمیم باعث ایجاد تنشهایی در دربار اموی شد.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 169
علل و چگونگی قتل مروان
بر اساس گزارشهای تاریخی، مروان بن حکم در ماه رمضان سال 65 هجری قمری به دست همسرش ام خالد کشته شد. ام خالد، مادر خالد بن یزید، پس از آنکه مروان پسرش را تحقیر کرد، تصمیم به انتقام گرفت. مروان در یکی از شبها نزد ام خالد خوابید و او با کمک کنیزانش، بالشی بر روی صورت مروان گذاشت و او را خفه کرد. پس از مرگ مروان، ام خالد و کنیزانش فریاد زدند که مروان به طور ناگهانی درگذشته است.
منبع: تاریخ الطبری، جلد 5، صفحه 610
اختلافها درباره سن مروان
در مورد سن مروان بن حکم در زمان مرگ، اختلافهایی وجود دارد. برخی منابع سن او را 63 سال، برخی 61 سال و برخی دیگر 71 یا حتی 81 سال ذکر کردهاند. این اختلافها نشاندهنده تفاوت در نقلهای تاریخی است.
منبع: تاریخ الطبری، جلد 5، صفحه 610
پیامدهای قتل مروان
پس از مرگ مروان، پسرش عبدالملک بن مروان به خلافت رسید. عبدالملک تلاش کرد تا قدرت بنیامیه را تثبیت کند و به عنوان یکی از قدرتمندترین خلفای اموی شناخته شد. قتل مروان بن حکم نقطه عطفی در تاریخ امویان بود و تأثیرات قابل توجهی بر روند سیاسی و نظامی آن دوران گذاشت.
منبع: الكامل في التاريخ، جلد 4، صفحه 191
جایگاه مروان در تاریخ اسلام
مروان بن حکم به عنوان یکی از چهرههای تأثیرگذار در تاریخ اسلام شناخته میشود. او در دوران خلافت خود تلاش کرد تا قدرت بنیامیه را حفظ کند، اما تغییرات در سیاست جانشینی و تنشهای داخلی باعث شد تا دوران خلافت او کوتاه و پرحادثه باشد. قتل او به دست همسرش نیز از جمله وقایع جنجالی تاریخ اسلام است که تا امروز مورد بحث و تحلیل قرار میگیرد.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 169
منابع
1. النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 169
2. تاریخ الطبری، جلد 5، صفحه 610
3. الكامل في التاريخ، جلد 4، صفحه 191
