زندگی و فعالیتهای احمد بن محمد بن صاعد
احمد بن محمد بن صاعد، معروف به ابونصر صاعدی، از شخصیتهای برجسته نیشابور در قرن پنجم هجری بود. او در سال 410 هجری قمری متولد شد و به عنوان قاضی و رئیس نیشابور، نقش مهمی در اداره این شهر ایفا کرد. ابونصر صاعدی از محدثان مشهور زمان خود بود و از استادان بزرگی همچون جدش ابوالعلاء صاعد بن محمد، قاضی ابوبکر حیری و محمد بن موسی صیرفی حدیث شنید. او همچنین در بغداد از قاضی ابوالطیب طبری و دیگران دانش آموخت. ابونصر صاعدی به دلیل دانش و مهارتهایش در فقه حنفی و نیز فنون رزمی مانند تیراندازی و سوارکاری، مورد احترام بود. او در طول حیات خود، شاگردان بسیاری را تربیت کرد که از جمله آنها میتوان به اسماعیل بن محمد حافظ، ابوسعد بغدادی و عبدالله بن فراوی اشاره کرد.
منبع: تاریخ الإسلام، جلد 33، صفحه 74
دوران ریاست و قضاوت در نیشابور
ابونصر صاعدی در دوران ریاست و قضاوت خود در نیشابور، به عدالت و انصاف شهرت داشت. او با تدبیر و مدیریت خود، امور شهر را به بهترین شکل اداره کرد و مورد توجه سلاطین و بزرگان زمان خود قرار گرفت. با این حال، در اواخر عمر، به دلیل تعصب مذهبی، باعث ایجاد تنشهایی میان علماء و گروههای مختلف شد. این تعصب به حدی رسید که خطبا را تغییر داد و لعن برخی از طوایف مسلمانان را رواج داد. این اقدامات باعث شد تا سلطان آلب ارسلان و وزیرش نظامالملک وارد عمل شوند و این رفتارها را متوقف کنند. ابونصر صاعدی پس از این ماجرا، مدتی در خانه خود منزوی شد، اما در دوران حکومت ملکشاه، دوباره به منصب قضاوت منصوب گردید.
منبع: تاریخ الإسلام، جلد 33، صفحه 74
وفات و میراث ابونصر صاعدی
ابونصر صاعدی در هشتم رمضان سال 482 هجری قمری درگذشت. او در زمان مرگ، یکی از شخصیتهای مهمی بود که به او لقب “شیخالاسلام” داده میشد. وفات او پایان دورهای از فعالیتهای علمی و قضایی در نیشابور بود که تأثیرات آن تا سالها پس از مرگش ادامه یافت. ابونصر صاعدی با برگزاری مجالس املاء حدیث در ماه رمضان، نقش مهمی در ترویج علوم دینی ایفا کرد و میراثی از دانش و عدالت را از خود به جای گذاشت.
منبع: تاریخ الإسلام، جلد 33، صفحه 74
