وفات عبدالمطلب و انتقال سرپرستی پیامبر
زمینههای تاریخی
عبدالمطلب بن هاشم، جد بزرگوار پیامبر اسلام، از شخصیتهای برجسته و مورد احترام قریش در مکه بود. او نه تنها رئیس قبیله قریش، بلکه متولی امور کعبه نیز به شمار میرفت. عبدالمطلب پس از وفات پدر پیامبر، عبدالله، سرپرستی حضرت محمد را بر عهده گرفت و با محبت و توجه ویژهای از او مراقبت کرد. این دوران از زندگی پیامبر با حمایت و مراقبت عبدالمطلب همراه بود تا اینکه در سن هشت سالگی پیامبر، عبدالمطلب دار فانی را وداع گفت.
منبع: السیرة النبویة جلد 1 صفحه 169
وفات عبدالمطلب
عبدالمطلب در سال 45 پیش از هجرت، مطابق با هشت سالگی پیامبر، در مکه درگذشت. برخی منابع سن او را در زمان وفات 82 سال و برخی دیگر 120 سال ذکر کردهاند. او در منطقه حجون مکه به خاک سپرده شد. پیش از وفات، عبدالمطلب وصیت کرد که سرپرستی پیامبر به عهده ابوطالب، عموی ایشان، قرار گیرد. این وصیت نشاندهنده دغدغههای عبدالمطلب برای حفظ و مراقبت از پیامبر بود.
منبع: الطبقات الکبری جلد 1 صفحه 94
واکنش پیامبر به وفات عبدالمطلب
پیامبر که در آن زمان هشت سال داشت، به شدت از فقدان جد خود متأثر شد. گزارشها حاکی از آن است که ایشان پشت سر جنازه عبدالمطلب گریه میکرد. این واقعه یکی از اولین تجربیات تلخ زندگی پیامبر بود که بعدها در مسیر رسالت ایشان تأثیرگذار شد. عبدالمطلب در طول حیات خود، پیامبر را بسیار گرامی میداشت و او را به عنوان فردی ویژه و دارای آیندهای درخشان معرفی میکرد.
منبع: دلائل النبوة جلد 1 صفحه 188
انتقال سرپرستی به ابوطالب
پس از وفات عبدالمطلب، سرپرستی پیامبر به ابوطالب، عموی ایشان، سپرده شد. ابوطالب نیز همچون پدرش، با محبت و دقت از پیامبر مراقبت کرد و در سالهای بعد، نقش مهمی در حمایت از ایشان در برابر دشمنان ایفا نمود. این انتقال سرپرستی به ابوطالب، زمینهساز ادامه مراقبت و حمایت از پیامبر در سالهای قبل از بعثت شد.
منبع: بحار الأنوار جلد 15 صفحه 116
اهمیت تاریخی وفات عبدالمطلب
وفات عبدالمطلب نه تنها یک واقعه شخصی در زندگی پیامبر بود، بلکه نقطه عطفی در تاریخ اسلام محسوب میشد. این واقعه نشاندهنده پایان یک دوره حمایت و مراقبت از پیامبر توسط عبدالمطلب و آغاز دوره جدیدی تحت سرپرستی ابوطالب بود. این تغییرات در زندگی پیامبر به تدریج ایشان را برای پذیرش مسئولیتهای بزرگتر در آینده آماده کرد.
منبع: منتهی الآمال جلد 1 صفحه 122
منابع
1. السیرة النبویة جلد 1 صفحه 169
2. الطبقات الکبری جلد 1 صفحه 94
3. دلائل النبوة جلد 1 صفحه 188
4. بحار الأنوار جلد 15 صفحه 116
5. منتهی الآمال جلد 1 صفحه 122
نمایش کمتر
