وفات سلطان سنجر سلجوقی

زندگی و حکومت سلطان سنجر

سلطان سنجر بن ملکشاه بن آلب ارسلان، یکی از مشهورترین پادشاهان سلجوقی، در رجب سال ۴۷۹ هجری قمری در سنجار به دنیا آمد. او فرزند ملکشاه سلجوقی بود که در اوج قدرت سلجوقیان حکومت می‌کرد. سنجر در دوران جوانی به عنوان نایب‌السلطنه خراسان منصوب شد و پس از مرگ برادرش، محمد شاه، به عنوان سلطان خراسان و ماوراء النهر به قدرت رسید. دوران حکومت او به عنوان یکی از طولانی‌ترین دوره‌های حکمرانی در تاریخ سلجوقیان شناخته می‌شود. او به مدت بیش از ۴۰ سال بر خراسان حکومت کرد و در این مدت، خطبه به نام او در بسیاری از مناطق اسلامی از جمله عراق، شام و حرمین شریفین خوانده می‌شد.

منبع: وقایع الأیام جلد: ۱ صفحه: ۳۲۳

وفات سلطان سنجر

سلطان سنجر در ۱۴ ربیع‌الاول سال ۵۵۲ هجری قمری در شهر مرو درگذشت. برخی منابع تاریخ وفات او را ۲۴ ربیع‌الاول ذکر کرده‌اند. او در قبه‌ای که خود ساخته بود و آن را «دار الآخرة» نامیده بود، به خاک سپرده شد. مرگ سنجر پایان دوره‌ی سلطنت سلجوقیان در خراسان بود و پس از آن، خوارزمشاهیان بر این منطقه مسلط شدند. گفته می‌شود که خزانه‌ی او در زمان مرگش از نظر ثروت بی‌نظیر بود و هیچ یک از پادشاهان پیشین به چنین ثروتی دست نیافته بودند.

منبع: النجوم الزاهرة جلد: ۵ صفحه: ۳۲۶

پیامدهای وفات سلطان سنجر

با مرگ سلطان سنجر، دوره‌ی استبداد سلجوقیان در خراسان به پایان رسید و خوارزمشاهیان به رهبری خوارزمشاه اتسز بر این منطقه مسلط شدند. وفات او همچنین باعث قطع خطبه‌خوانی به نام او در بغداد شد و این نشان‌دهنده‌ی کاهش نفوذ سلجوقیان در مناطق دیگر بود. پس از مرگ سنجر، خراسان دچار هرج و مرج شد و امرای محلی بر مناطق مختلف تسلط یافتند. این واقعه نقطه‌ی عطفی در تاریخ منطقه بود و زمینه‌ساز ظهور قدرت‌های جدید در شرق جهان اسلام شد.

منبع: تاریخ الإسلام جلد: ۳۸ صفحه: ۸۵

شخصیت و میراث سلطان سنجر

سلطان سنجر به عنوان یکی از قدرتمندترین پادشاهان سلجوقی شناخته می‌شود. او در دوران حکومت خود به عدالت و رفاه مردم توجه ویژه‌ای داشت و دوران او به عنوان یکی از دوره‌های امن و آرام در تاریخ خراسان یاد می‌شود. سنجر همچنین به علم و دانش علاقه‌مند بود و روایت حدیث از پیامبر اسلام  را نیز انجام می‌داد. با این حال، او در اواخر عمر دچار مشکلاتی مانند اسارت توسط غزان و کاهش قدرت سیاسی شد. میراث او به عنوان آخرین سلطان بزرگ سلجوقی در تاریخ اسلام باقی مانده است.

منبع: المنتظم في تاريخ جلد: ۱۸ صفحه: ۱۲۱

نمایش کمتر