سید علینقی فیضالاسلام (۱۲۸۴–۱۳۶۴ ش)، روحانی شیعه، فقیه، مترجم و مفسر برجسته ایرانی بود. مشهورترین اثر او ترجمه و شرح نهجالبلاغه به زبان فارسی است که نقش مهمی در آشنا کردن عموم مردم فارسیزبان با این کتاب ارزشمند داشت. او همچنین قرآن کریم و صحیفه سجادیه را به فارسی ترجمه و شرح کرد.
زندگینامه مختصر
سید علینقی حسینی دیباجی (معروف به فیضالاسلام) در سال ۱۲۸۴ شمسی در خمینیشهر (سده سابق) اصفهان در خانوادهای عالمپرور به دنیا آمد. نسب او به امام جعفر صادق(ع) میرسید. پدرش سید محمد و مادرش حیات سلطان، هر دو از اهل علم بودند و او مقدمات علوم دینی را ابتدا نزد مادر و سپس برادر بزرگترش سید غیاثالدین آموخت.
تحصیلات و اساتید
از پنجسالگی تحصیل را آغاز کرد. پس از یادگیری مقدمات در اصفهان، به مشهد رفت و از محضر آیتالله علیاکبر نهاوندی بهره برد. سپس به نجف اشرف مهاجرت کرد و در درس بزرگانی چون:
- سید ابوالحسن اصفهانی
- آقا ضیاءالدین عراقی
- محمدکاظم شیرازی
- شیخ عباس قمی
حاضر شد. در حدود ۳۰ سالگی (۱۳۵۲ قمری) از سید ابوالحسن اصفهانی، آقا ضیاء عراقی و محمدکاظم شیرازی اجازه اجتهاد گرفت و همچنین اجازه روایت از علیاکبر نهاوندی و شیخ عباس قمی دریافت کرد.
آثار مهم
- ترجمه و شرح نهجالبلاغه (در شش جزء؛ بیش از شش سال زمان برد و با زبان ساده و روان نوشته شد تا همه بهره ببرند)
- ترجمه و شرح صحیفه سجادیه (با دقت در معنا و توضیحات میان دو هلال برای حفظ اصل متن)
- ترجمه و خلاصه تفسیر قرآن (پس از ۱۴ سال تلاش؛ ابتدا قصد تفسیر کامل داشت اما به ترجمه همراه با تلخیص بسنده کرد؛ در حدود ۱۶۷۱ صفحه)
- الثقلان فی تفسیر القرآن (تفسیر سوره حمد)
- رهبر گمشدگان و پاسخنامه ازگلی (در دفاع از عقیده رجعت و نقد دیدگاههای شریعت سنگلجی)
- بنادر البحار (ترجمه و خلاصه جلد اول بحارالانوار)
- دیگر آثار: چراغ راه، مسئله رجعت، قفل دهن شیطان، الاشارات الرضویه، خاتون دو سرا (شرح حال حضرت زینب کبری)، و مجموعهای از مقدمهها و بیانیههای علمی.
فعالیتهای تبلیغی و نقد اندیشهها
پس از بازگشت از نجف، در تهران ساکن شد و به نشر معارف اهلبیت پرداخت. او منتقد جدی دیدگاههای احمد کسروی، علیاکبر حکمیزاده و بهویژه شریعت سنگلجی بود و در آثار خود به نقد آنها پرداخت.
درگذشت
آیتالله سید علینقی فیضالاسلام در ۲۴ اردیبهشت ۱۳۶۴ شمسی (در سن ۸۱ سالگی) درگذشت و در بهشت زهرا تهران (قطعه ۱۸، ردیف ۱۰۳، شماره ۵) به خاک سپرده شد.
رهبر معظم انقلاب اسلامی، آیتالله خامنهای درباره او فرمودهاند: «فیضالاسلام برای اولین بار نهجالبلاغه را همهفهم کرد» و این ترجمه را عاملی مهم در این کتاب در میان مردم دانست.
فیضالاسلام با تلاشهای شبانهروزی خود، گنجینههای اهلبیت(ع) را با زبانی ساده و قابل فهم به جامعه فارسیزبان عرضه کرد و میراثی ماندگار از خود بر جای گذاشت.
