آخوند ملامحمد کاشانی، معروف به آخوند کاشی، فقیه، حکیم، عارف شیعه و مدرس بزرگ فلسفه ملاصدرا بود. او در ابتدا در کاشان زندگی میکرد و سپس به اصفهان رفت و در مدرسه صدر اقامت گزید. تحصیلات خود را در علوم معقول و منقول به کمال رساند و در زمان خود شخصیتی بینظیر به شمار میآمد. در سال ۱۲۸۶ قمری، در مدرسه صدر اصفهان علاوه بر فقه، اصول و حکمت، در ادبیات عربی و فارسی و ریاضیات نیز تبحر یافت و به تدریس پرداخت.
او معاصر حکیم بزرگ، جهانگیرخان قشقایی بود. جاذبه درس او که فلسفه را با عرفان میآمیخت، همراه با ارتباطش با جهانگیرخان، علاقمندان به فلسله، به ویژه فلسفه صدرایی را از شهرهای دور و نزدیک و حتی از دیگر کشورها به اصفهان میکشاند. در محضر درس او شاگردان بسیاری حکمت آموختند و به کمال رسیدند.
این فقیه بزرگوار و عارف حکیم، در روز شنبه ۲۰ شعبان سال ۱۳۳۳ قمری در اصفهان درگذشت. وصیت کرده بود که او را در بیابانی به خاک بسپارند که فقرا دفن میشوند. پیکر او در گورستان تخت فولاد اصفهان خاکسپاری شد و به برکت حضور او، در مدت چند سال تکیهای در آنجا آباد گشت.
آخوند کاشی از مدرسان و مروجان فلسفه ملاصدرا در قرن سیزدهم قمری در اصفهان به شمار میرود. او نزد استادانی چون محمدرضا قمشهای، ملاحسن نوری و ملا عبدالجواد خراسانی شاگردی کرد و شاگردان بزرگی مانند سید ابوالحسن اصفهانی، سید حسن مدرس و حاج آقا رحیم ارباب را تربیت نمود. علاوه بر فلسفه، در ریاضیات، نجوم، هیئت، فقه و عرفان نیز تبحر داشت. او فلسفه را با عرفان میآمیخت و از وی کراماتی نیز گزارش شده است.
از زندگی شخصی او اطلاعات زیادی در دست نیست. او همواره از دنیا گریزان بود و تا پایان عمر مجرد زیست. در احوالات او نقل شده که عارفی با عبادات و ریاضتهای بینظیر بود، تا حدی که گاه در نماز لرزه بر اندامش میافتاد یا غش میکرد. نمازش گاه تا چهار ساعت طول میکشید. همچنین از او به عفت نفس، صبر و توکل کامل یاد میشود. برخی نیز نقل کردهاند که چشم برزخی داشت و زمان وفات خود را پیشبینی کرده بود.
آخوند کاشی در سال ۱۲۸۶ قمری از کاشان به اصفهان آمد و در مدرسه جده کوچک ساکن شد. او در اواخر عمر به مدرسه صدر بازار رفت و به تدریس پرداخت. حضور او و جهانگیرخان قشقایی در مدرسه صدر، موجب رونق فلسفه در حوزه اصفهان و گسترش فلسفه ملاصدرا شد، تا جایی که طلاب از شهرهای ایران و دیگر کشورها در درس آنان حاضر میشدند.
او در شنبه ۲۰ شعبان ۱۳۳۳ قمری در اصفهان درگذشت و در تخت فولاد به خاک سپرده شد. در سال ۱۳۹۱ شمسی، کنگرهای در بزرگداشت او در مشهد اردهال کاشان برگزار گردید و از کتابهایی درباره زندگی و شخصیت او رونمایی شد.
