وفات نوح بن نصر سامانی و انتقال قدرت به عبدالملک
زمان و مکان وفات
نوح بن نصر سامانی، حاکم بخارا و از امیران سلسله سامانیان، در سال 343 هجری قمری درگذشت. بر اساس گزارشهای تاریخی، وفات او در ماه ربیعالثانی یا جمادیالاول این سال رخ داده است. برخی منابع نیز تاریخ دقیقتری ارائه کردهاند و وفات او را در 23 ربیعالثانی سال 343 قمری ذکر کردهاند. مکان وفات او در برخی گزارشها بخارا عنوان شده است، اما در برخی دیگر از منابع، مکان دقیق آن مشخص نشده است. [منبع: وقایع السنین و الاعوام، جلد 1، صفحه 220] [منبع: النجوم الزاهرة، جلد 3، صفحه 311]
دوران حکومت نوح بن نصر
نوح بن نصر، فرزند نصر بن احمد بن اسماعیل سامانی، پس از پدرش به حکومت رسید و حدود 12 سال و سه ماه بر بخارا و مناطق تحت نفوذ سامانیان حکمرانی کرد. او با لقب «الأمیر الحمید» شناخته میشد و به دلیل سیره نیکو و اخلاق کریمانهاش مورد توجه قرار داشت. دوران حکومت او با ثبات نسبی همراه بود و توانست جایگاه سامانیان را در منطقه تثبیت کند. [منبع: تاریخ الإسلام، جلد 25، صفحه 288] [منبع: تاريخ أبي الفداء، جلد 1، صفحه 437]
علت وفات
بر اساس برخی گزارشها، علت وفات نوح بن نصر سقوط از اسب بود که منجر به مرگ او شد. این حادثه در اواخر دوران حکومت او رخ داد و به پایان زندگی این امیر سامانی انجامید. [منبع: تاریخ الإسلام، جلد 25، صفحه 288]
انتقال قدرت به عبدالملک
پس از وفات نوح بن نصر، پسرش عبدالملک بن نوح به حکومت رسید. عبدالملک جانشین پدر شد و به عنوان امیر جدید سامانیان بر بخارا و مناطق تحت نفوذ این سلسله حکمرانی کرد. این انتقال قدرت به صورت مسالمتآمیز انجام شد و نشاندهنده ثبات نسبی در ساختار حکومتی سامانیان بود. [منبع: الكامل في التاريخ، جلد 8، صفحه 508] [منبع: تاريخ أبي الفداء، جلد 1، صفحه 437]
اهمیت تاریخی
وفات نوح بن نصر و انتقال قدرت به عبدالملک، نقطه عطفی در تاریخ سامانیان محسوب میشود. این واقعه نشاندهنده تداوم حکومت سامانیان در منطقه ماوراءالنهر و خراسان بود. با این حال، برخی منابع اشاره کردهاند که پس از وفات نوح بن نصر، روند ضعف در حکومت سامانیان آغاز شد و این سلسله به تدریج از قدرت افتاد. [منبع: الكامل في التاريخ، جلد 8، صفحه 507] [منبع: تاريخ أبي الفداء، جلد 1، صفحه 437]
منابع
1. وقایع السنین و الاعوام، جلد 1، صفحه 220
2. النجوم الزاهرة، جلد 3، صفحه 311
3. تاریخ الإسلام، جلد 25، صفحه 288
4. تاريخ أبي الفداء، جلد 1، صفحه 437
5. الكامل في التاريخ، جلد 8، صفحه 508
در بيست و سوم ربيع الآخر سنۀ سيصد و چهل و سه نوح بن نصر بن أحمد بن إسماعيل ساماني حاكم دوم سامانيّه مرد،
