زندگی و حکومت کافور اخشیدی
کافور اخشیدی، یکی از شخصیتهای برجسته تاریخ مصر در قرن چهارم هجری، به عنوان نایبالسلطنه و حاکم مصر شناخته میشد. او ابتدا به عنوان خادم و سپس به عنوان نایبالسلطنه برای علی بن اخشید، حاکم مصر، فعالیت میکرد. پس از مرگ علی بن اخشید، کافور بهعنوان حاکم مستقل مصر به حکومت پرداخت و تا زمان وفاتش در سال 356 یا 357 قمری، قدرت را در دست داشت. او به دلیل مدیریت قوی و سیاستهای داخلی و خارجی خود، نقش مهمی در ثبات مصر ایفا کرد.
منبع: وقایع السنین و الاعوام، جلد 1، صفحه 222؛ النجوم الزاهرة، جلد 4، صفحه 21
وفات کافور اخشیدی
وفات کافور اخشیدی در سال 356 یا 357 قمری اتفاق افتاد. برخی منابع سال 356 قمری را به عنوان سال وفات او ذکر کردهاند، در حالی که برخی دیگر سال 357 قمری را صحیحتر میدانند. همچنین، روز وفات او را 18 یا 20 جمادیالاول ذکر کردهاند. پس از مرگ کافور، حکومت مصر به احمد بن علی بن اخشید، فرزند علی بن اخشید، منتقل شد که در آن زمان تنها 11 سال داشت.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد 4، صفحه 21؛ تاریخ الإسلام، جلد 26، صفحه 152
تأثیر وفات کافور بر مصر
وفات کافور اخشیدی تأثیرات قابلتوجهی بر مصر داشت. با مرگ او، نظم و ثباتی که در دوران حکومت او برقرار بود، از بین رفت و مشکلات اقتصادی و سیاسی در مصر آغاز شد. این شرایط زمینه را برای ورود فاطمیان به مصر فراهم کرد و در نهایت منجر به تغییر حکومت در این منطقه شد.
منبع: الكامل في التاريخ، جلد 8، صفحه 590؛ تاریخ الإسلام، جلد 27، صفحه 31
اختلاف در تاریخ وفات
در مورد تاریخ دقیق وفات کافور اخشیدی اختلافهایی وجود دارد. برخی منابع سال 356 قمری را ذکر کردهاند، در حالی که برخی دیگر سال 357 قمری را صحیحتر میدانند. همچنین، روز وفات او را 18 یا 20 جمادیالاول عنوان کردهاند. این اختلافات ممکن است ناشی از تفاوت در گزارشهای تاریخی باشد.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد 4، صفحه 10؛ تاریخ الإسلام، جلد 26، صفحه 152
جایگاه کافور در تاریخ
کافور اخشیدی به عنوان یکی از حاکمان قدرتمند مصر در قرن چهارم هجری، نقش مهمی در تاریخ این منطقه ایفا کرد. او نه تنها به عنوان یک حاکم موفق شناخته میشد، بلکه به دلیل حمایت از شعرا و ادبا، از جمله متنبی، شاعر مشهور عرب، نیز شهرت داشت. وفات او پایان یک دوره ثبات نسبی در مصر بود و زمینه را برای تغییرات بزرگ در این منطقه فراهم کرد.
منبع: وقایع السنین و الاعوام، جلد 1، صفحه 225؛ تاریخ الإسلام، جلد 26، صفحه 149
منابع
1. وقایع السنین و الاعوام، جلد 1، صفحه 222
2. النجوم الزاهرة، جلد 4، صفحه 21
3. تاریخ الإسلام، جلد 26، صفحه 152
4. الكامل في التاريخ، جلد 8، صفحه 590
5. وقایع السنین و الاعوام، جلد 1، صفحه 225
6. تاریخ الإسلام، جلد 26، صفحه 149
ذكر ولاية أحمد بن علىّ بن الإخشيذ على مصر هو أحمد بن علىّ بن الإخشيذ محمد بن طغج بن جفّ الأمير أبو الحسن التّركىّ الفرغانىّ المصرىّ. ولى سلطنة مصر بعد موت مولى جدّه كافور الإخشيذىّ فى العشرين من جمادى الأولى سنة سبع و خمسين و ثلثمائة و هو يوم مات كافور، و سنّه يوم ولى إحدى عشرة سنة