یزید بن عبد الملک، نهمین خلیفه اموی، در سال ۷۱ یا ۷۲ هجری قمری متولد شد. او فرزند عبد الملک بن مروان و عاتکه بنت یزید بن معاویه بود. یزید پس از مرگ عمر بن عبد العزيز در سال ۱۰۱ هجری قمری به خلافت رسید و حدود چهار سال و یک ماه حکومت کرد. در ابتدای حکومت، او سعی کرد به شیوه عمر بن عبد العزيز عمل کند، اما پس از چهل روز، تحت تأثیر برخی مشایخ شام، از این روش دست کشید و به سبک زندگی اشرافی و تجملاتی روی آورد.
منبع: وقایع الأیام، جلد ۱، صفحه ۵۱۹؛ النجوم الزاهرة، جلد ۱، صفحه ۲۵۵.
وفات یزید بن عبد الملک
یزید بن عبد الملک در ۲۵ شعبان سال ۱۰۵ هجری قمری در منطقه اربد از سرزمین بلقاء شام درگذشت. برخی منابع نیز تاریخ وفات او را ۲۱ شعبان ذکر کردهاند. او در زمان مرگ حدود ۳۵ تا ۴۰ سال داشت. علت مرگ او بیماری سل گزارش شده است. پس از وفات یزید، برادرش هشام بن عبد الملک به خلافت رسید.
منبع: تاریخ الطبري، جلد ۷، صفحه ۲۱؛ النجوم الزاهرة، جلد ۱، صفحه ۲۵۵.
زندگی شخصی و تأثیرات آن بر حکومت
یزید بن عبد الملک به دلیل علاقه شدید به کنیزی به نام حبابه، زندگی شخصی پرحاشیهای داشت. پس از مرگ حبابه، یزید به شدت غمگین شد و رفتارهای غیرعادی از خود نشان داد. او حتی دستور داد جسد حبابه را دفن نکنند و مدتی آن را نگه داشت تا اینکه به دلیل تعفن، مجبور به دفن آن شد. این رفتارها باعث انتقادهای فراوان از سوی مردم و اطرافیان او شد.
منبع: وقایع الأیام، جلد ۱، صفحه ۵۱۹.
ارزیابی حکومت یزید بن عبد الملک
حکومت یزید بن عبد الملک به دلیل کوتاهی مدت و رفتارهای شخصی او، تأثیر چندانی در تاریخ اسلام نداشت. او نتوانست مانند برخی از خلفای پیشین، تحولات مهمی در امپراتوری اموی ایجاد کند. وفات او نیز به دلیل شرایط نامناسب جسمی و روحی، پایان بخش حکومتی بود که بیشتر به خاطر حواشی شخصی اش شهرت یافت.
منبع: تاریخ الطبري، جلد ۷، صفحه ۲۱؛ الكامل في التاريخ، جلد ۵، صفحه ۱۲۰.
منابع
۱. وقایع الأیام، جلد ۱، صفحه ۵۱۹.
۲. النجوم الزاهرة، جلد ۱، صفحه ۲۵۵.
۳. تاریخ الطبري، جلد ۷، صفحه ۲۱.
۴. الكامل في التاريخ، جلد ۵، صفحه ۱۲۰.
جمعبندی و خلاصه سازی توسط هوش مصنوعی
و مات يزيد بن عبد الملك، و قام 3 هشام، و غزا مسلم افشين فصالح ملكها 4 على سته آلاف راس، و دفع اليه القلعة، فانصرف لتمام سنه خمس و مائه. ذكر موت يزيد بن عبد الملك و في هذه السنه 5 مات الخليفة يزيد بن عبد الملك بن مروان، لخمس ليال بقين من شعبان منها، حدثنى بذلك احمد بن ثابت، عمن ذكره، عن إسحاق ابن عيسى، عن ابى معشر، و كذلك قال الواقدى 22 سنه 105 و قال الواقدى: كانت وفاته ببلقاء من ارض دمشق، و هو يوم مات ابن ثمان 1 و ثلاثين سنه. و قال بعضهم: كان ابن اربعين سنه. و قال بعضهم: ابن ست و ثلاثين سنه، فكانت خلافته في قول ابى معشر و هشام بن محمد و على بن محمد اربع سنين و شهرا، و في قول الواقدى اربع سنين. و كان يزيد بن عبد الملك يكنى أبا خالد، كذلك قال ابو معشر و هشام ابن محمد و الواقدى و غيرهم. و قال على بن محمد: توفى يزيد بن عبد الملك و هو ابن خمس و ثلاثين سنه او اربع و ثلاثين سنه في شعبان يوم الجمعه لخمس بقين منه سنه خمس و مائه. و قال: و مات باربد من ارض البلقاء، و صلى عليه ابنه الوليد و هو ابن خمس عشره سنه، و هشام بن عبد الملك يومئذ بحمص، حدثنى بذلك عمر ابن شبه، عن على. و قال هشام بن محمد: توفى يزيد بن عبد الملك، و هو ابن ثلاث و ثلاثين سنه.
