پیروزی مأمون بر ابراهیم بن مهدی عباسی و دستگیری او در 13 ربیع الثانی سال 207 ق

زمینه‌های تاریخی

در سال 207 هجری قمری، مأمون عباسی، خلیفه وقت عباسیان، با چالش‌های داخلی متعددی مواجه بود. یکی از این چالش‌ها، شورش ابراهیم بن مهدی، عموی مأمون، بود که در سال 201 هجری قمری علیه او قیام کرده و مدعی خلافت شده بود. ابراهیم بن مهدی پس از شکست در نبردهای اولیه، مخفی شده بود و مأمون به دنبال دستگیری او بود. این واقعه در بستر رقابت‌های داخلی خاندان عباسی و تلاش مأمون برای تثبیت قدرت خود رخ داد.

منبع: وقایع السنین و الاعوام جلد: 1 صفحه: 163

دستگیری ابراهیم بن مهدی

در 13 ربیع‌الثانی سال 207 هجری قمری، جاسوسان مأمون موفق شدند ابراهیم بن مهدی را در بغداد دستگیر کنند. ابراهیم در حالی که لباس زنانه پوشیده و همراه دو زن بود، مخفی شده بود. او را نزد مأمون آوردند و مأمون ابتدا او را زندانی کرد. با این حال، پس از مدتی، مأمون او را بخشید و از او راضی شد. برخی منابع اشاره کرده‌اند که شفاعت‌کنندگانی مانند حسن بن سهل یا دخترش بوران در بخشش ابراهیم نقش داشتند.

منبع: وقایع السنین و الاعوام جلد: 1 صفحه: 163

عفو و پیامدهای بعدی

پس از دستگیری، ابراهیم بن مهدی مدتی در زندان ماند، اما سرانجام مأمون او را عفو کرد و حتی به او احترام گذاشت. با این حال، پس از مدتی، ابراهیم متهم شد که توسط معتصم، برادر مأمون، و عباس، پسر مأمون، تحریک شده تا مأمون را به قتل برساند. این اتهامات نشان‌دهنده ادامه تنش‌های داخلی در خاندان عباسی بود. ابراهیم بن مهدی تا زمان مرگش در رمضان سال 224 هجری قمری، تحت نظر باقی ماند.

منبع: تاریخ الإسلام جلد: 16 صفحه: 72

اهمیت واقعه

این واقعه نشان‌دهنده تلاش مأمون برای تثبیت قدرت خود و مقابله با مخالفان داخلی بود. دستگیری و عفو ابراهیم بن مهدی، علاوه بر نمایش قدرت مأمون، نشان‌دهنده سیاست‌های او در مدیریت بحران‌های داخلی بود. این رویداد همچنین بر رقابت‌های درون خاندان عباسی و چالش‌های حکومت مأمون تأثیر گذاشت.

منبع: وقایع السنین و الاعوام جلد: 1 صفحه: 161