انتصاب مسلمة بن مُخَلّد به حکومت مصر به دستور معاویه در ربیع الاول سال 47 ق
زمینههای تاریخی
در سال 47 هجری قمری، معاویه بن ابیسفیان، نخستین خلیفه اموی، تصمیم گرفت تا تغییراتی در حکومت مناطق تحت سلطه خود ایجاد کند. یکی از این تغییرات، انتصاب مسلمة بن مخلد به حکومت مصر بود. این اقدام در راستای تحکیم قدرت امویان و جایگزینی افراد مورد اعتماد در مناصب کلیدی انجام شد. مسلمة بن مخلد، از صحابه پیامبر اسلام و از قبیله خزرج، فردی بود که سابقهای طولانی در خدمت به اسلام داشت و به عنوان یکی از فرماندهان نظامی و اداری شناخته میشد. [منبع: النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 127]
انتصاب مسلمة بن مخلد
معاویه پس از ملاقات با مسلمة بن مخلد در دمشق، او را به حکومت مصر منصوب کرد. این انتصاب به صورت مخفیانه انجام شد و معاویه به مسلمة دستور داد تا این موضوع را از عقبة بن عامر، حاکم وقت مصر، پنهان نگه دارد. سپس معاویه عقبة بن عامر را مأمور کرد تا به همراه مسلمة بن مخلد به غزو رودس برود. هنگامی که عقبة بن عامر از مصر خارج شد، مسلمة بن مخلد کنترل حکومت مصر را به دست گرفت. این واقعه در دهه آخر ماه ربیعالاول سال 47 هجری قمری رخ داد. [منبع: النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 127]
واکنش عقبة بن عامر
هنگامی که عقبة بن عامر از انتصاب مسلمة بن مخلد به حکومت مصر مطلع شد، ناراحتی خود را ابراز کرد. با این حال، او توانایی مقابله با تصمیم معاویه را نداشت و به ناچار از منصب خود کنار رفت. این تغییر حکومت نشاندهنده سیاست معاویه در جایگزینی حاکمان مناطق با افراد مورد اعتماد خود بود. [منبع: النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 127]
گسترش حکومت مسلمة بن مخلد
بر اساس برخی گزارشها، مسلمة بن مخلد نه تنها به حکومت مصر منصوب شد، بلکه مسئولیت مناطق دیگری مانند آفریقا و مغرب را نیز بر عهده گرفت. این انتصاب گسترده نشاندهنده اعتماد معاویه به تواناییهای اداری و نظامی مسلمة بن مخلد بود. در سال 50 هجری قمری، معاویه بن حدیج را از حکومت مصر عزل کرد و مسلمة بن مخلد را به جای او منصوب نمود. این اقدام باعث شد تا مسلمة بن مخلد کنترل کامل بر مصر و مناطق مجاور را به دست بگیرد. [منبع: تاریخ الطبری، جلد 5، صفحه 240]
اهمیت تاریخی
انتصاب مسلمة بن مخلد به حکومت مصر و مناطق دیگر، گامی مهم در تحکیم قدرت امویان بود. این اقدام نشاندهنده سیاست معاویه در استفاده از افراد وفادار و توانمند برای اداره مناطق تحت سلطه خود بود. مسلمة بن مخلد در طول حکومت خود، نقش مهمی در تثبیت حکومت امویان در مصر و مناطق مجاور ایفا کرد. این واقعه همچنین نشاندهنده تغییرات گسترده در ساختار اداری و نظامی حکومت امویان در اوایل دوران خلافت معاویه بود. [منبع: الكامل في التاريخ، جلد 3، صفحه 464]
منابع
1. النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 127
2. النجوم الزاهرة، جلد 1، صفحه 132
3. تاریخ الطبری، جلد 5، صفحه 240
4. الكامل في التاريخ، جلد 3، صفحه 464
5. تاریخ الإسلام، جلد 4، صفحه 17
