پرسش:
«آیه وراثت» چگونه بر ظهور امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) دلالت دارد؟
پاسخ:
اجمالی:
يكي از آياتي كه دلالت بر ظهور امام زمان(عج) دارد «آيه وراثت» است. خداوند در اين آيه می فرماید: «ما در زبور بعد از تورات نوشتيم كه بندگان صالح من وارث زمين خواهند شد». بر اساس روایات، مصداق کامل آیه زمانى است كه حضرت مهدى(عج) ظهور كند و زمين را پر از عدل و داد نماید. در آن زمان، تمام كره زمين در اختيار بندگان صالح خداوند قرار خواهد گرفت.
پاسخ تفصیلی:
يكي از آياتي كه دلالت بر ظهور امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) دارد «آيه وراثت» است. خداوند متعال در اين آيه مى فرمايد: «وَ لَقَدْ كَتَبْنَا فِي الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ يَرِثُها عِبادِيَ الصَّالِحُونَ»(1)؛ (ما در زبور بعد از ذكر نوشتيم كه بندگان صالح من وارث زمين خواهند شد).
مقصود از «الزَّبُورِ» در آيه، «زبور داوود» و مراد از «الذِّكْرِ» كتاب آسماني «تورات» است. در كتاب «زبور» مى خوانيم: «زيرا كه شريران منقطع مى شوند؛ ولى متوكلان به خداوند وارث زمين خواهند شد و حال اندك است كه شرير نيست مى شود، هر چند مكانش را جستجو نمايى ناپديد خواهد شد؛ اما متواضعان وارث زمين شده و از آسایش و امنیت فراوان بهره مند خواهند شد»(2) و در فراز 29 از «مزمور داوود» آمده است: «صالحان، وارث زمين خواهند شد و تا ابد در آن سكونت خواهند داشت».
مقصود از كلمه «الْأَرْضَ» در آيه فوق، زمينِ دنيا و آخرت(بهشت) است؛ زيرا تخصيص آن به زمين دنيا بدون وجه است(3) و مقصود از «عِبادِيَ الصَّالِحُونَ» معناى عامى است كه شامل هر زمان و مكان و هر قومى خواهد شد و مصداق کامل آن مطابق روايات، زمانى است كه حضرت مهدى(عجل الله تعالی فرجه) ظهور كرده و زمين را پر از عدل و داد خواهد كرد. در آن زمان است كه تمام كره زمين در اختيار بندگان صالح خداوند قرار خواهد گرفت.
ابن كثير مى گويد: «خداوند در آيه شريفه بشارت مى دهد بر بندگان صالح خود كه در دنيا و آخرت آنان را سعادتمند كرده و آنان را وارث زمين و بهشت گرداند».(4) آلوسى مى گويد: «اگر بگوييم كه اين آيه مربوط به عصر مهدى و نزول عيسى است به اقوال ديگر احتياجى نيست»(5) و لذا در ذيل آيه رواياتى نقل شده كه دلالت بر انطباق آيه بر عصر ظهور حضرت مهدى(عجل الله تعالی فرجه) دارد. ثوبان از رسول خدا(صلى الله عليه و آله) نقل كرده كه فرمود: «خداوند براى من زمين را جمع نمود. پس من مشرق ها و مغرب هاى آن را مشاهده كردم و بزودی امت من به آن خواهند رسيد».(6) امام باقر(عليه السلام) نيز فرمود: «مقصود از «عِبادِيَ الصَّالِحُونَ»، اصحاب مهدى(عليه السلام) در آخر الزمان است».(7)،(8)
پینوشتها:
(1). سوره انبياء، آيه 105.
(2). كتاب مقدس(ترجمه قديم)، انتشارات ايلام، انگلستان، 2002 میلادی، چاپ سوم، مزمور، باب 3، بند 9 – 11، ص 663.
(3). الميزان فى تفسير القرآن، طباطبايى، سيد محمد حسين، دفتر انتشارات اسلامى جامعه مدرسين حوزه علميه قم، قم، 1417 قمری، چاپ: پنجم، ج 14، ص 330.
(4). تفسير القرآن العظيم، ابن كثير دمشقى، اسماعيل بن عمرو، تحقيق: شمس الدين، محمد حسين، دار الكتب العلمية، منشورات محمد على بيضون، بيروت، 1419 قمری، چاپ: اول، ج 5، ص 33، (سوره أنبياء، آيات 105 الى 107).
(5). روح المعانى فى تفسير القرآن العظيم، آلوسى، سيد محمود، تحقيق: عطيه، على عبدالبارى ، دارالكتب العلميه، بيروت، 1415 قمری، چاپ: اول، ج 9، ص 99، (سوره أنبياء، آيات 102 الى 112).
(6). روح المعانى فى تفسير القرآن العظيم، همان.
(7). مجمع البيان فى تفسير القرآن، طبرسى، فضل بن حسن، انتشارات ناصر خسرو، تهران، 1372 شمسی، چاپ: سوم، ج 7، ص 107، (سوره أنبياء، آيات 102 الى 112).
(8). گردآوری از: موعود شناسی و پاسخ به شبهات، رضواني، علی اصغر، مسجد مقدس جمکران، قم، چاپ هفتم، 1390 ش، ص 540.
