پرسش:
آیا درست است که در حدیث آمده: هر کس سوره منافقون را بخواند، از شک و نفاق در دین دور میماند؟
پاسخ:
بله، احادیث معتبر، محکم و صحیحی در فضیلت خواندن سورهها و از جمله سوره منافقون وجود دارد . اما جا دارد که بیندیشیم که پس چرا خوارج که حافظ و قاری قرآن کریم بودند، یا سایر منافق صفتان که چه بسا بسیار هم ختم قرائت قرآن کریم میکنند، هم چنان منافق صفت هستند؟!
“قرآن کریم”، کتابی است که برای خواندن [قرائت] نازل شده است، و چون کلام خداست، نور است و برای هدایت بشر نازل شده، سراسر خیر و برکت است؛ اما تا کسی آن را نخواند، نه از آیات الهی مطلع میگردد و نه برکات ظاهری و باطنی آن بهرهمند میگردد!
هیچ تردیدی نیست که ظاهر و باطن هر آیه و هر سورهای، فضایل و آثار مخصوص به خود را دارد؛ چنان که در احادیث به آنها تأکید شده است.
احادیث در فضیلت قرائت سوره منافقون:
پیامبر اکرم صلوات الله علیه و آله:
«مَنْ قَرَأَ هَذِهِ السُّورَةً بَرِئَ مِنَ الشِّرْکِ وَ النِّفَاقِ فِی الدِّینِ وَ إِنْ قُرِئَتْ عَلَی عَلِیلٍ أَوْ عَلَی وَجِیعٍ شَفَاهُ اللَّهُ تَعَالَی». (تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۶، ص۲۷۲)
ترجمه: هرکس این سوره را بخواند، از شرک و نفاق در دین در امان خواهد بود و اگر بر بیمار و یا دردمندی تلاوت شود، خداوند تعالی او را شفا خواهد داد.
حضرت امام صادق علیه السلام:
«الْوَاجِبُ عَلَی کُلِ مُؤْمِنٍ إِذَا کَانَ لَنَا شِیعَهًْ أَنْ یَقْرَأَ فِی لَیْلَهًْ الْجُمُعَهًْ بِالْجُمُعَةً وَ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی وَ فِی صَلَاةً الظُّهْرِ بِالْجُمُعَةً وَ الْمُنَافِقِینَ فَإِذَا فَعَلَ ذَلِکَ فَکَأَنَّمَا یَعْمَلُ کَعَمَلِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ کَانَ جَزَاؤُهُ وَ ثَوَابُهُ عَلَی اللَّهِ الْجَنَّهةً.» (ثواب الأعمال، ص۱۱۸)
ترجمه: بر هر مؤمنی اگر از شیعهی ما باشد واجب است که در شب جمعه، سورههای جمعه و سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی را بخواند و در نماز ظهر، سورهی جمعه و منافقون را بخواند. هرکس این کار را انجام دهد، عمل او همانند عمل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) خواهد بود و پاداش و جزای او نزد خداوند، بهشت است.
نکات:
اما توجه به چند نکتۀ مهم بسیار ضروری میباشد:
الف – هر گاه کسی قصد قرائت قرآن مجید را بنماید، یقیناً شیاطین جنّ و انس، از هر سو به او حملهور میشوند؛ شیاطینی که چه بسا آنها را نمیبیند، مکرشان را نمیداند، و قدرت دور کردن آنها را ندارد، پس باید هنگام آغاز قرائت قرآن مجید، ابتدا با قلب و زبان، از شرّ آنها به خدا پناه ببرد:
«فَإِذَا قَرَأْتَ الْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ الرَّجِيمِ» (النّحل، 98)
ترجمه: پس چون قرآن مىخوانى، از شيطان مطرود به خدا پناه بر.
ب – اگر چه روخوانی سورهها و آیهها نیز اثراتی هر چند ضعیفتر دارند، اما همانطور که در آیات متعدد تصریح، تأکید و امر فرموده است، قرائت و تلاوت قرآن مجید، باید با توجه، تعقل، تفکر و تدبر باشد تا آثارش را بیشتر و بیشتر را مترتب سازد.
«كَذَلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ» (البقره، 242)
ترجمه: اين گونه خدا آياتش را براى شما بيان مىكند، باشد كه بينديشيد.
ج – هنگام قرائت قرآن مجید (چه خود بخوانیم و چه دیگران)، باید کاملاً سکوت نموده و به کلام خدا گوش فرا داد تا رحمت الهی شامل شود:
«وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» (الأعراف، 204)
ترجمه: هنگامى كه قرآن خوانده شود، گوش فرا دهيد و خاموش باشيد؛ باشد که مشمول رحمت خدا شويد!
د – صِرف خواندن و رج زدن، راهگشا نیست و دردی را دوا نمیکند، بلکه باید نسبت به آیات قرآن کریم که “کلام الله” میباشد، علم، ایمان و یقین حاصل نمود:
«وَالَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَبِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ» (البقره، 4)
ترجمه: و آنان كه به آنچه بر تو نازل شده، و آنچه پيش از تو (بر پيامبران پيشين) نازل گرديده، ايمان مىآورند؛ و به رستاخيز يقين دارند.
«لَكِنِ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُونَ يُؤْمِنُونَ بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيمِينَ الصَّلَاةَ وَالْمُؤْتُونَ الزَّكَاةَ وَالْمُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ أُولَئِكَ سَنُؤْتِيهِمْ أَجْرًا عَظِيمًا» (النساء، 162)
ترجمه: ولى راسخانِ در علم از آنها، و مؤمنان (از امّت اسلام،) به تمام آنچه بر تو نازل شده، و آنچه پيش از تو نازل گرديده، ايمان مىآورند (همچنين) نمازگزاران و زكات دهندگان و ايمان آورندگان به خدا و روز قيامت، بزودى به همۀ آنان پاداش عظيمى خواهيم داد.
ھ – و دیگر آن که باید به آیات قرآن مجید، “عمل” نمود. چه فایدهای دارد که مسلمان کلام خدا را بخواند، صد هزار بار بخواند، آخرش هم «صَدَقَ اللَّهُ الْعَلِيُّ الْعَظِيم» بگوید، اما به آن عمل نکند؟! به عنوان مثال: وقتی در سوره المنافقون، آیات زیر را میخواند، با خلوص تمام قصد کند که به میزان توان و امکانش، در عمل به آنها بکوشد.
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُلْهِكُمْ أَمْوَالُكُمْ وَلَا أَوْلَادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَمَنْ يَفْعَلْ ذَلِكَ فَأُولَئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ» (المنافقون، 9)
ترجمه: اى كسانى كه ايمان آوردهايد! اموال و فرزندانتان شما را از ياد خدا غافل نكند! و كسانى كه چنين كنند، زيانكارانند!
«وَأَنْفِقُوا مِنْ مَا رَزَقْنَاكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ فَيَقُولَ رَبِّ لَوْلَا أَخَّرْتَنِي إِلَى أَجَلٍ قَرِيبٍ فَأَصَّدَّقَ وَأَكُنْ مِنَ الصَّالِحِينَ» (المنافقون، 10)
ترجمه: از آنچه به شما روزى دادهايم انفاق كنيد، پيش از آنكه مرگ يكى از شما فرا رسد و بگويد: «پروردگارا! چرا (مرگ) مرا مدت كمى به تأخير نينداختى تا (در راه خدا) صدقه دهم و از صالحان باشم؟!»
حکایت:
“باور”، نقش مهمی در ترتب آثار دارد؛ کسی که در آیات یا احادیث متقن شک، تردید و دودِلی داشته باشد، به نتایج مطلوبی نمیرسد!
نقل است که شخصی در روستایی بر منبر رفت و قصد داشت که از عظمت و آثار سوره حمد بگوید، اما احساس کرد که این مردم خیلی عوام و بیسواد هستند و درک نخواهند نمود. لذا با استناج از احادیثی مانند: «اگر سوره حمد را بر مُرده خواندید و زنده شد، تعجب نکیند»، گفت: «مردم، این سوره آثار عجیبی دارد. شما کلی راه میروید تا به پل روی رودخانه برسید و از آن عبور کنید و همان راه را در طرف دیگر برگردید، تا به این مسجد برسید؛ اما اگر کسی سوره حمد را با اخلاص بخواند، میتواند از روی آب عبور کند و راحت و سریع به مسجد برسد»!
میگویند: صبح روز بعد او برای نماز به مسجد آمد، اما جوانی پیش از او رسیده بود و گفت: «حاج آقا! چرا دیر آمدید؟» او گفت: «راه دور است، تا به پل برسم و بازگردم، طول میکشد»؛ جوان گفت: «خُب شما هم مثل من، سوره حمد را میخواندید و عبور میکردید!»
آن شخص خوب متوجه “باور” آن جوان شد و گفت: «پسر جان! خواندن تو با خواندن من خیلی فرق دارد»!
●- حال، این یک حکایت و مثال است، اما چنان که بیان شد، علم، ایمان، یقین و باور است که آثار را مرتب میسازد.
مشارکت و همافزایی – پرسش و نشانی لینک پاسخ، جهت ارسال به دوستان.
پرسش:
آیا درست است که در حدیث آمده: هر کس سوره منافقون را بخواند، از شک و نفاق در دین دور میماند؟
