پرسش:
در مورد قالیچه سلیمان و صحت و سقم آن بفرمایید!
پاسخ:
خداوند میفرماید:
«تندباد را مسخر سلیمان ساختیم که به فرمان او به سوی سرزمینی که آن را پربرکت کرده بودیم حرکت میکرد، و ما از همه چیز آگاه بودهایم.»[۱]
این آیه اشاره به تسخیر باد توسط حضرت سلیمان علیهالسلام میباشد. همچنین این بادها تنها در مسیر سرزمین مبارک (شام) که قرارگاه سلیمان بود، در تسخیر او نبودند؛ بلکه طبق آیه ۳۶ سوره «ص» به هر جا که میخواست حرکت میکردند. بنابراین، تصریح به نام سرزمین مبارک بیشتر به خاطر آن است که مرکز حکومت سلیمان را تشکیل میداد.
اما اینکه باد چگونه در اختیار او قرار داشت؟
با چه سرعتی حرکت میکرد؟
سلیمان و یارانش بر چه وسیلهای مینشستند و حرکت میکردند؟
به هنگام حرکت چه عاملی آنان را از سقوط یا فشار هوا و مشکلات دیگر حفظ میکرد؟
خلاصه، این چه نیروی مرموزی بود که به او امکان چنین حرکت سریعی را در آن عصر و زمان میداد؟
خصوصاً با توجه به آیه ۱۲ سوره سبأ:
(وَ لِسُلَیْمَانَ الرِّیحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَ رَوَاحُهَا شَهْرٌ)
اجمالاً برمیآید که صبگاهان به اندازه یک ماه و عصرگاهان نیز به اندازه یک ماه مسافت را میپیمودند (با مقیاس حرکتهای آن زمان).
اینها مسائلی است که جزئیات آن بر ما روشن نیست. همین اندازه میدانیم که این یک موهبت الهی و خارق عادت بود که در اختیار این پیامبر بزرگ گذارده شده بود و ما از جزئیات آن آگاه نیستیم.
و چه بسیار است مسائلی که ما از وجود اجمالیشان باخبریم، ولی از شرح و تفصیلشان بیخبریم؛ معلومات ما در برابر مجهولاتمان همچون قطرههایی در برابر اقیانوسی بزرگ است، یا همچون ذره غباری در برابر کوهی عظیم.
خلاصه، از نظر بینش یک انسان خداپرست و موحد، هیچ چیز در برابر قدرت خداوند مشکل و غیرممکن نیست؛ او بر همه چیز قادر و به همه چیز عالم است.
البته پیرامون این بخش از زندگی سلیمان، مانند بخشهای دیگر زندگی شگفتانگیز او، افسانههای دروغین یا مشکوک بسیاری نوشتهاند که هرگز مورد قبول ما نیست. ما تنها به همان مقدار که قرآن در اینجا بیان کرده اکتفا میکنیم.
ذکر این نکته نیز لازم است که بعضی از نویسندگان اخیر معتقدند که قرآن چیزی صریحاً درباره حرکت سلیمان و بساط او بهوسیله باد ندارد، بلکه تنها سخن از تسخیر باد برای سلیمان به میان آورده است.
و ممکن است اشاره به استفاده سلیمان از نیروی باد در مسائل مربوط به زراعت، تلقیح گیاهان، تصفیه خرمنها و حرکت کشتیها بوده باشد؛ بهخصوص که سرزمین سلیمان (شامات) از یکسو سرزمین زراعی بود و از سوی دیگر، قسمت مهمی از آن در ساحل دریای مدیترانه قرار داشت و مورد بهرهبرداری برای کشتیرانی بود.[۲]
ولی این تفسیر با آیات سوره سبأ و ص و بعضی از روایات که در این زمینه وارد شده، چندان سازگار نیست[۳].
پینوشتها:
[۱] انبیاء، ۸۱
[۲] قصص قرآن، صفحه ۱۸۵؛ اعلام قرآن، صفحه ۳۸۶
[۳] تفسیر نمونه، ج ۱۳، ص ۴۷۳
