پرسش :
آیا گزارش های تاریخی موثقی بر رفتار معاویه و یزید هست تا بفهمیم که چجور شخصیت هایی بودند؟
پاسخ :
در رابطه با اعمال ظالمانه و غیر اخلاقی و جنایتکارانه معاویه و یزید مطالب فراوانی در منابع شیعه و سنی وجود دارد. در مورد شخصیت یزید که شکی در شخصیت منفی او چه از نظر اخلاق فردی چه سیاسی و … وجود ندارد و شیعه و سنی به سگ بازی و میمون بازی و شرابخواری و دیگر رفتارهای غیراخلاقی یزید تصریح کرده اند.
در مورد معاویه هم هر چند او تظاهر به دینداری می کرد و سعی می کرد در ظاهر طبق دستورات دینی عمل کند، ولی ظلم و ستم و جنایات او قابل انکار نیست. با توجه به اینکه پرداختن کامل و جامع به شخصیت معاویه و یزید در این مجال نمی گنجد به چند گزارش اکتفا می کنیم:
شراب خواری یزید:
ابن کثیر و دیگران این روایت را ذکر کردهاند:
«کان یزید بن معاویه فی حداثته صاحب شرب؛(1) یزید بن معاویعه از کودکی اهل شرب خمر بود.»
عمر بن شیبه می گوید:
در دوران خلافت پدرش و در سفر حجّ و پس از مراجعه به شهر مقدّس مدینه و در کنار حرم و خانه رسول خدا (صلیاللهعلیهوآلهوسلّم) دست از دهن کجی به شریعت اسلام بر نداشت و در حضور مردم بر سفرهاش شراب گذاشت و فقط زمانی که خبردار میشود که ابن عباس و حسین بن علی قصد ورود به خانه او را دارند دستور میدهد تا شراب را بردارند.»(2)
– در مورد معاویه، حضرت امیرالمؤمنین علی (علیه السلام) در نامه 16 قسم یاد میکنند و میفرمایند:
«فَوَ الَّذِی فَلَقَ الْحَبَّهَ وَ بَرَأَ النَّسَمَهَ مَا أَسْلَمُوا وَ لَکنِ اسْتَسْلَمُوا وَ أَسَرُّوا الْکفْرَ فَلَمَّا وَجَدُوا أَعْوَاناً رَجَعُوا إِلَی عَدَوَاتِهِمْ»(3)
به خدا سوگند که معاویه و یارانش اصلاً اسلام نیاوردند، تظاهر به اسلام کردند و کفر خودشان را مخفی کردند و امروز در جنگ صفین یارانی برای کفرشان پیدا کردند و کفرشان را ظاهر کردند.
پی نوشت ها:
1. علی بن حسن بن هبهالله شافعی دمشقی، تاریخ مدینه دمشق، ج65، ص403.
2. تاریخ مدینه دمشق، ج65، ص406.
3. نهج البلاغه، صالح، صبحی، ص 374، نامه 16
