پرسش:
اگر آدمهای کنونی از نسل حضرت آدم (علیهالسلام) هستند، پس تکلیف انسانهای اولیه چیه؟
پاسخ:
اطلاعات ما از نَسناسها (موجوداتی شبه انسان و قبل از حضرت آدم) محدود است. از آنچه در متون دینی انعکاس یافته، میفهمیم که نسناسها قبل از انسانها (نسل حضرت آدم) هزاران سال در زمین میزیستهاند و از جهاتی شبیه به انسانها بودهاند؛ اما به واسطه فساد و خونریزی، از بین رفتهاند.(۱) از امام علی (علیهالسلام) روایت شده که آفرینش آدم(علیهالسلام) هزاران سال پس از انقراض نسناسها صورت گرفته است.(۲) همچنین از امام علی (علیهالسلام) نقل شده که نسناس، موجوداتی زمینی دارای بدن و روح بودهاند که میخوردند و میآشامیدند، اما بعد از مدتی سرکشی کرده و کافر شدند و به واسطه ظلم و فساد منقرض شدهاند.(۳)
برخی از محققان علوم زیستی، نسناسها را بر نئاندرتالها و کرومانیونها تطبیق میدهند که قبل از انسانها در زمین میزیستهاند و به علل مختلف از جمله جنگ و شرایط نامساعد محیطی، منقرض شدهاند.(۴) این گروه بر این باورند که محدوده زمانی انقراض نئاندرتالها و کرومانیونها، بر محدوده زمانی انقراض نسناسها منطبق است؛ زیرا بر اساس روایات، نسناسها هزاران سال قبل از پیدایش آدم (علیهالسلام) منقرض شدهاند و استخوانهای کشفشده از نئاندرتالها و کرومانیونها نیز حاکی از این است که آنها در محدوده زمانی بیش از بیست هزار سال قبل از بین رفتهاند.(۵)
پی نوشتها:
۱. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۱۱، ص۱۰۳.
۲. قمی، علی، تفسیر القمی، ۱۳۶۷، ج۱، ص۳۶؛ مجلسی، همان، ج۶۰، ص۲۷۳.
۳. راوندی، قطب، قصص الانبیاء، ۱۴۰۹ق، ص۳۵-۴۰.
۴. افضلی، علی، «آفرینش انسان در آموزههای اسلامی و نسبت آن با نظریه تکامل»، پژوهشنامه فلسفه دین (نامه حکمت سابق)، سال دهم، پاییز و زمستان ۱۳۹۱، شماره ۲، ص۱۳۰.
۵. دولت، محمد علی، «بررسی تطبیقی تاریخ پیدایش انسان در زمین از نظر علم و آموزههای قرآنی و حدیثی»، پژوهشهای علم و دین، سال ششم، پاییز و زمستان، ۱۳۹۴، شماره ۲، ص۲۳-۲۴.
