پرسش:
میخواستم بدانم آیا دعایی که هنگام تحویل سال جدید خوانده میشود: «یا مقلب القلوب و الابصار …» سند روایی دارد؟ برخی در سند این دعا خدشه وارد میکنند!
پاسخ:
پاسخ اجمالی:
این دعا دارای سند صحیحی نیست، اما با توجه به محتوای سازنده و سازگاری آن با آموزههای اهلبیت علیهمالسلام و همچنین روایات مربوط به ثواب عمل بر اساس اخبار ضعیف، خواندن آن مستحب و رجحان دارد و موجب پاداش الهی است.
پاسخ تفصیلی :
علامه مجلسی در زاد المعاد خود مینویسد:
«در برخی کتب غیر معتبر روایت شده است که در هنگام تحویل سال جدید این دعا را ۳۶۰ مرتبه بخوانند:
«یا مقلب القلوب و الابصار، یا مدبر اللیل و النهار، یا محول الحول و الاحوال حول حالنا الی احسن الحال»
ای کسی که تحول دلها و گردش چشمها در دست توست. ای تدبیر کننده شب و روز و ای تغییر دهنده سال و حال، حال ما را به بهترین حال تغییر ده.»[۱]
این دعا اگرچه دارای سند صحیح نمیباشد، اما با توجه به دو نکته خواندن آن رجحان دارد:
۱- دارای محتوای صحیح و سازندهای است.[۲]
۲- در روایات متعددی آمده است که اگر از سوی اهلبیت علیهمالسلام ثوابی بر انجام عملی روایت شد، حتی اگر آن روایت ضعیف باشد، انسان میتواند به قصد رجاء و مطلوبیت آن را بخواند و خداوند پاداش میدهد.
امام صادق علیهالسلام فرمود:
«هر کس از ما اهلبیت علیهالسلام روایتی دریافت کرد که مشتمل بر ثواب بر انجام کار خیر بود و او نیز آن اعمال را انجام دهد، خداوند به او پاداش میدهد، اگرچه ما آن را نگفته باشیم.»[۳]
در روایت دیگر فرمود:
«خداوند به خاطر انجام آن عمل پاداش میدهد، اگرچه پیامبر صلیاللهعلیهوآله آن دستور را نداده باشد.»[۴]
امام باقر علیهالسلام فرمود:
«هر کس روایتی به او رسید مبنی بر ثواب خداوند بر انجام عملی و او نیز آن عمل را به امید ثواب انجام دهد، خداوند به او پاداش میدهد، اگرچه حدیث و روایتی که به او رسیده صحیح نباشد.»[۵]
علامه مجلسی مینویسد:
«به خاطر این روایات است که بسیاری از علمای شیعه در سنن و آداب و مستحبات و مکروهات، به اخبار ضعیف و مجهول استدلال میکنند.»[۶]
پینوشتها:
[۱] زاد المعاد، ص۳۲۸
[۲] مفاتیح نوین، ص۹۰۸
[۳] ثواب الاعمال، ص۱۶۰؛ وسائل الشیعه، ج۱، ص۸۰
[۴] المحاسن، ص۲۵؛ بحار الانوار، ج۲، ص۲۵۶
[۵] بحار الانوار، ج۲، ص۲۵۶
[۶] بحار الانوار، ج۲، ص۲۵۷
