پرسش:
قرآن برای پیروانش در باره جهاد اقتصادی چه چیزی رارهنمود میکند
پاسخ:
آشنایی با جها د اقتصادی
پرسشگر گرامي با سلام و سپاس از ارتباطتان با اين مركز
در قرآن كريم كلمه جهاد براي مبارزه با دشمنان و جنگ هاي صدر اسلام به كار رفته است. منظور از جهاد در تعابيري مانند جهاد اقتصادي و جهاد فرهنگي و جهاد سازندگي، تلاش و كوشش در اين زمينه ها مي باشد. بنابراين اينكه مقام معظم رهبري امسال را به نام جهاد اقتصادي نامگذاري كرده اند، منظور اين است كه همه مسئولان و مردم در زمينه اقتصادي، جهاد گونه كار و تلاش كنند تا در برابر تحريم اقتصادي دشمنان شکست نخوریم.
اصطلاح جهاد اقتصادی یک تعبیر نوپیدا و جدید نیست. ریشه در قرآن و سنت دارد. در آیات و روایات از این تعبیر به کرات مشاهده می کنیم.جهاد اقتصادی بخشی از جهاد با دشمن به طور کلی است. قرآن جهاد اقتصادی را جمال جامعه اسلامی می نامد. همان طور که جهاد نظامی جلال جامعه اسلامی است . در مقابل بیگانگان حالت تدافعی دارد. جهاد اقتصادی عامل استقلال و عزت جامعه است. زیبایی های جامعه اسلامی را در برابر بیگانگان به نمایش می گذارد حتی در حوزه اقتصاد خانواده شاهد هستیم که در روایات تاکید شده هر کسی برای تامین نیازهای خانوادگی خود تلاش اقتصادی کند ،مانند مجاهدی است که در جبهه ها مشغول جنگ و جهاد است. بنابراین تعبیر جهاد اقتصادی ریشه در قرآن و سنت دارد.
رهنمودهاي قرآن در زمينه اقتصاد :
1. جلوگیری از کسب ثروت از طریق فعالیتهای ناسالم و غیر مشروع مانند: ربا; (1 )جلوگيري از تجاوز به حقوق دیگران و خوردن مال و کسب درآمد از راه باطل(2 )خوردن مال یتیم و چپاول و غارت سرمایه مستضعفان جامعه(3) رشوه خواری(4) دزدی و قماربازی(5) و كم فروشي(6)
2. جلوگیری از انحصار و تکاثر ثروت در دست ثروتمندان (7)
3. جلوگیری از رانتخواری و سوءاستفاده نزدیکان به قدرت و اختلاس آنها از بیتالمال و از منافع و امتیازات اقتصادی و… :
وَمَا کَانَ لِنَبِیٍّ أَن یَغُلَّ وَمَن یَغْلُلْ یَأْتِ بِمَا غَلَّ یَوْمَ الْقِیَـَمَةِ ثُمَّ تُوَفَّیَ کُلُّ نَفْسٍ مَّا کَسَبَتْ وَهُمْ لاَ یُظْـلَمُونَ ؛(8)
ممکن نیست هیچ پیامبری خیانت کند . هر کس خیانت کند ،در روز رستاخیز آن چه را خیانت کرده (به صحنة محشر) میآورد، سپس به هر کس آن چه تحصیل کرده ،داده میشود . به همین دلیل به آنها ستم نخواهد شد ، زیرا محصول اعمال خود را خواهند دید.
4. تلاش برای برقراری عدل و برابری به ویژه در مسائل اقتصادی و تقسیم ثروت و بیتالمال در بین مردم و اقشار مختلف جامعه;(9)
5. انجام امر به معروف و نهی از منکر در زمینه مسائل اقتصادی;(10)
6. سپردن منافع و ثروت اموال بیتالمال و نیز مصادر و مراکز اقتصادی به دست افراد مؤمن، متعهد و متخصص که به منافع مردم و بیت المال به چشم امانت بنگرند و در آن خیانت نکنند;(11)
برای آگاهی بیش تر ر.ک: طرح و مبانی اقتصاد در قرآن، مسعود دهشور .
پي نوشت ها:
1. بقره (2)آيه 275.
2. همان 188.
3. نساء(4)آيات 2،6،75،97.
4. مائده (5)آيات 42و 62.
5. بقره ، آيه 219 – مائده،آيه 38.
6. مطففين (100)آيه1.
7. تكاثر آيه 1، حشر آيه7،ماعون آيه 4،همزه آيه2.
8. آل عمران (3)آيه161.
9. نساء،آيه58.
10. آل عمران،آيه104.
11. نساء،آيه 58.
