پرسش:
چرا شخصی مثل عمرسعد که جانباز جنگ صفین بود، در معرکه عاشورا خودش رو باخت… و زهیر بن قین با اینکه فرمانده لشگر معاویه در صفین بود، در معرکه عاشورا سربلند شد؟
پاسخ:
برای همین بسیار توصیه کردهاند که باید مراقب باشیم و دعا، همت و تلاش کنیم که “عاقبت بخیر” شویم.
از این گونه افراد که به ناگاه تغییر مواضع دادند، هم در گذشته بسیار بودهاند و هم همیشه هستند. بسیاری مواضع مثبتی داشتند، بسیاری مواضع منفی و نامطلوبی داشتند، اما به ناگاه برگشتند. مثل حرّ. لذا همیشه تأکید شده است که “ملاک حال فعلی افراد است (امام خمینی ره)”، یعنی: نباید مسلمان، مؤمن، یا تائبی را به خاطر گذشتهی نامطلوبش سرزنش کرد و یا مورد قضاوت قرار داد، چنان چه نباید کافر، منافق، فاسق، فاسد و ظالمی را به خاطر گذشتهی روشن و مطلوبش، مورد تأیید قرار داد. آیا در همین عمر کوتاه انقلاب و جمهوری اسلامی ایران، کم بودند بزرگان خدمتگزاری که به اصطلاح چپ کردند؟ یا کم بودند افراد نامطلوبی که ناگهان متحول شدند و حتی به مقامات جهادی و درجه رفیع شهادت رسیدند؟
الف – ما ظاهر عمل افراد را میبنیم، اما نسبت به ایمانشان قضاوت و حکم میکنیم! در صورتی که ممکن است فعل درست و خوبی از فرد بیایمان یا ضعیف الایمانی سر زند و یا فعل بدی از مؤمنی سر زند. پس “ایمان” یک مقولهی اصلی، جدی و مؤثر است.
ب – گاهی ایمان محکم و استوار نگردیده است، لذا در ابتلائات گوناگون، متزلزل میگردد.
ج – گاهی کار خوب، به خاطر شرایط و منافع است – از روی نفس است – و نه به خاطر ایمان، لذا اگر شرایط و منافع متغیر گردد، ایمان انسان نیز متزلزل میگردد.
د – گاهی انسان در یک برهه، توجه و دقت میکند که چیزی، کسی یا کاری، یا کسب، منعفت و مقامی، به اسلام و ایمان و اخلاص او لطمه نزند، اما گاه اهمال و بیتوجهی میکند و همین امر سبب سقوط و هلاکتش میگردد.
نکته:
اگر بگویند: فلانی که سالم بود، پس چرا بیمار شد؟ چه میگوییم؟ اگر بگوییم: فلانی که مراقب بود، پس چرا اموالش به سرقت رفت؟ چه میگوییم؟ معمولاً پاسخ این است که در برهه یا لحظهای غفلت کرد، مراقبت نکرد، اهمال کرد، نظرش تغییر یافت، ضعف داشت و … .
ایمان انسانها نیز همینطور است. باید مثل گنج دائم تحت مراقبت و حفاظت باشد و تقویت گردد.
