پرسش:
چرا به برخی از یهودیان صهیونیست میگویند؟
پاسخ:
صِهْیونیسم امروزه به نام یک جنبش سیاسی نژادپرستانه شناخته میشود که توسط یک فرد یهودی به نام تئودور هِرتْسِل، در اواخر قرن نوزدهم (۱۸۶۰تا۱۹۰۴م) تأسیس شد. به همین اعتبار به طرفداران این جنبش صهیونیست گفته میشود.
واژه «صهیون» در باور یهودیان به کوه صهیون، بیتالمقدس و یا به سرزمینهای موعود، اطلاق میشود.(۱) همچنین در متون دینی یهود، صهیون به آرمان یهود برای بازگشت به زادگاه حضرت داوود و سلیمان و تجدید دولت یهود اشاره دارد. صهیون برای یهود، نماد رهایی از ظلم و تشکیل حکومت مستقل است.(۲) به همین اعتبار در ابتدا به کسانی که با تعلقخاطر به بیتالمقدس، زندگی زاهدانه را اختیار کرده و با سکنیگزیدن در کوه صهیون و ترک زندگی مادی، به عبادت در آن دیار مشغول میشدند، صهیونیست گفته میشد. امروزه مصداق اصلی صهیونیسم، دولت جعلی اسرائیل است.(۳)
همانطور که بیان شد صهیونیسم بهعنوان یک اعتقاد دینی و جنبش مذهبی، تاریخ طولانی دارد؛ اما صهیونیسم بهعنوان یک جنبش سیاسی نژادپرست و تمامیتخواه، از سده نوزدهم میلادی به وجود آمد.(۴) «موسی هِس»، فیلسوف یهودی ساکن آلمان، کسی بود که اولین بار اندیشه بازگشت یهودیان به اورشلیم را مطرح کرد. به اعتبار اندیشه او، اولین بار «صهیونیسم» توسط یکی از سران یهودی به نام «لِئو پینْکِر» مطرح شد. وی ایجاد دولت یهودی در سرزمین موعود را پیشنهاد کرد و به دنبال آن، انجمن «عشاق صهیون» شکل گرفت(۵) و این سرآغازی بود بر شکلگیری تفکر سیاسی در میان یهودیان که به نام یهودیان صهیونیست شهرت یافتند. با این وجود هنگامی که این تفکر سیاسی مطرح شد بسیاری از خاخامهای توراتی با آن مخالفت کردند.(۶)
این انجمن و جنبشی دیگر بنام «بیلو» از مهمترین گروههایی بودند که در دهه ۱۸۹۰م در روسیه پدید آمدند و به سرعت در کشورهای دیگر گسترش یافتند. نخستین مهاجرت گروهی به فلسطین از ابتکارات جنبش بیلو بود. در پی تلاشهای گروه عشاق صهیون و جنبش بیلو، فردی به نام «تِئُودور هِرتسل»، کتاب «دولت یهود» را نگاشت.(۷) هرتسل (هرتزل) در تلاش برای تأسیس کشور یهودی، جنبشها و سازمانهای پراکنده صهیونیستی را در ۱۸۹۷م در کنفرانس شهر «بازل» سوئیس، زیر چتر سازمان جهانی صهیونیسم گرد آورد(۸) و بههمیندلیل او را پدر صهیونیسم دانستهاند.(۹) هرتسل هدف کنگره را بنیان نهادن میهن یهود اعلام کرد(۱۰) و زمینه فکری پیدایش یک دولت یهودی را فراهم کرد.(۱۱) پس از کنفرانس ۱۸۹۷م تا سال ۱۹۰۵م، پنج کنفرانس صهیونیسم یهودی دیگر برگزار شد.(۱۲) صهیونیستها بعد با کمک انگلیس بخشی از سرزمین فلسیطنیان را به تصرف خویش درآوردند.
پس از شکست عثمانی در جنگجهانی اول، انگلیس براساس قرارداد «سایکس پیکو» در ۱۹۱۶م بر بخش بزرگی از کشورهای مسلمان و عربی از جمله فلسطین دست یافت.(۱۳) انگلیسیها در ۱۹۱۷م با انتشار اعلامیه بالفور، سرزمین فلسطین را برای تشکیل دولت یهود به صهیونیستها وعده دادند. در ۱۹۲۰م شورای عالی متفقین در جنگ اول جهانی، فلسطین را به شرط اجرای اعلامیه بالفور، تحتالحمایه انگلیس درآورد. در ۱۹۲۲م جامعه ملل نیز کفالت فلسطین از سوی انگلیس را که دربردارنده تشکیل وطن ملی یهود بود، به رسمیت شناخت و صهیونیسم و مهاجرت یهودیان را به سرزمین فلسطین به مثابه امر مشروع تصویب کرد. در سال ۱۹۴۷م، سازمان ملل به درخواست انگلیس برای بررسی آینده سیاسی فلسطین تشکیل جلسه داد و سرزمین فلسطین را به دو کشور عربی و یهودی و منطقه بینالمللی بیتالمقدس زیر نظر آن سازمان، تقسیم کرد. خروج انگلیس از فلسطین در ۱۹۴۸م به جنگ میان صهیونیستها و اعراب فلسطینی انجامید. سرانجام، صهیونیستها بر چریکهای فلسطینی به رهبری «عبدالقادر الحسینی» چیره شدند و در ۱۵می ۱۹۴۸م استقلال و تأسیس دولت اسرائیل را اعلام کردند.(۱۴) در این روند، مسلمانان از ماهیت طرح صهیونیستها و حامیان غربی آنها مطّلع نبودند و انگلیسیها با مجموعهای از طرحهای حسابشده، یهودیان را به فلسطین آوردند و مسلمانان را از خانه خود آواره کردند.(۱۵)
نتیجه:
واژه صهیون ریشه در منابع کهن یهودی دارد که اشاره به کوه صهیون در بیت المقدس دارد. در گذشته عدهای از یهودیان که معتقد به بازگشت به این سرزمین بودند، در این منطقه به تهجد و عبادت میپرداختند؛ اما از قرن نوزدهم و با شکلگیری اندیشه صهیونیزم سیاسی توسط هرتسل، این واژه برای یهودیان که قائل به تشکیل کشور یهودی در منطقه فلسطین شدند شهرت یافت، امروزه رژیم اشغالگر صهیونیستی به عنوان نماد تفکر صهیونیست سیاسی شناخته میشود.
پانویس:
۱. مسیری، عبدالوهاب، گفتمان صهیونیستی، ص۷.
۲. آقابخشی، علی و افشاری راد، مینو، فرهنگ علوم سیاسی، ص۳۶۹.
۳. واعظی، حسن، نبرد نابرابر روند ظهور و سقوط رژیم صهیونیستی، ص۱۱و۱۲.
۴. ابوالحسنی، علی، «صهیونیسم؛ ویژگیها و اهداف»، ص۹۱.
۵. فیروزآبادی، سیدحسن، کشف الاسرار صهیونیسم، ص۲۵.
۶. «صهیونیسم؛ مکتب سیاسی مبتنی بر راسیسم»، خبرگزاری مهر.
۷. شیرودی، مرتضی، «نژاد برتر یا ملت مقدس»، ص۳۰.
۸. سویدان، طارق محمد، دایره المعارف مصور تاریخ یهودیت و صهیونیسم، ص۴۵.
۹. شیرودی، مرتضی، «مبانی سیاسی و اجتماعی صهیونیسم»، ص۱۲.
۱۰. تحقیق و پژوهش مؤسسه تحقیقات و پژوهشهای سیاسی_علمی ندا، فعالان سیاسی صهیونیست، ص۲۵۷.
۱۱. تحقیق و پژوهش مؤسسه تحقیقات و پژوهشهای سیاسی_علمی ندا، فعالان سیاسی صهیونیست ص۱۰.
۱۲. طاهری آکردی، محمدحسین، یهودیت، ص۱۰۹.
۱۳. شیرودی، مرتضی، «نژاد برتر یا ملت مقدس»، ص۴۱.
۱۴. شیرودی، مرتضی، «نژاد برتر یا ملت مقدس»، ص۴۱.
۱۵. «تشکیل رژیم صهیونیستی»، وبسایت دفتر حفظ و نشر آثار آیتالله خامنهای.
