پرسش:
چرا در اسلام اکثر لذتها حرام است؟ لطفا سعی کنید لحن پاسخ تند نباشد.
پاسخ:
«لحن پاسخ تند نباشد» یعنی چه؟! حتی اگر قرآن مجید که کلام الله است را بخوانید، یکجا با گفتاری نرم، کفار را دعوت نموده است که دست از کفر، شرک، عصیان و گناه بردارند، و یکجا هم خیلی محکم و حتی تند پاسخ داده است و حتی تهدید مینماید؛ و حتی نسبت به مؤمنان نیز گاه با لحنی که به آن تند میگویید، تذکر داده است:
«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا مَنْ يَرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِينِهِ فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّهُ بِقَوْمٍ يُحِبُّهُمْ وَيُحِبُّونَهُ أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ أَعِزَّةٍ عَلَى الْكَافِرِينَ يُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ» (المائدة، 54)
– اى كسانى كه ايمان آوردهايد، هر كس از شما از دين خود برگردد (زيانى به خدا نمىزند) خداوند به زودى گروهى را خواهد آورد كه آنها را دوست دارد و آنها نيز او را دوست دارند، در برابر مؤمنان رام و خاضعند و در برابر كافران مقتدر و پيروز، در راه خدا جهاد مىكنند و از سرزنش هيچ ملامتگرى نمىهراسند اين (ايمان و محبت و شهامت) فضل خداوند است كه به هر كس بخواهد مىدهد و خداوند (از نظر وجود و توان و رحمت) گسترده است و داناست.
●- این درست نیست که پرسشگر، هم سؤالش را بپرسد و هم تعیین کند که پاسخ چگونه باشد! و باید دقت شود که پاسخ، در برابر پرسش است و نه در برابر افراد!
●- گاهی پرسشها بسیار تندتر از پاسخها مطرح میشوند! همین که گفته میشود: «چرا در اسلام اکثر لذتها حرام است»، ابتدا یک قضاوت نادرست و صدور حکمی قطعی و غیر عالمانه و عادلانه است، و سپس افترای به اسلام و خداوند سبحان میباشد!
لذت:
“لذت” چیست و کدام لذتی در اسلام حرام شده است؟!
آیا ارضای شهوت جنسی حرام شده است؟ یا خوردن و نوشیدن؟ یا تفریح؟ یا درآمد؟ یا رسیدن به قدرت و شهرت و … را حرام نموده است؟! هیچ کدام حرام نشده، بلکه تعریف شده، حدودش بیان شده، راه کار لذت سالم بیان شده است.
«اللَّهُ الَّذِي جَعَلَ لَكُمُ الْأَرْضَ قَرَارًا وَالسَّمَاءَ بِنَاءً وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِنَ الطَّيِّبَاتِ ذَلِكُمُ اللَّهُ رَبُّكُمْ فَتَبَارَكَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ» (غافر، 64)
– خداوند كسى است كه زمين را براى شما جايگاه امن و آرامش قرار داد و آسمان را همچون سقفى (بالاى سرتان)؛ و شما را صورتگرى كرد، و صورتتان را نيكو آفريد؛ و از چيزهايى پاكيزه به شما روزى داد؛ اين است خداوند پروردگار شما! جاويد و پربركت است خداوندى كه پروردگار عالميان است!
●- بنابراین، نمیشود نام هر کاری را که “هوای نفس تربیت نشده” دوست دارد انجام دهد، “لذت” گذاشت و معترضانه پرسید: «چرا در اسلام حرام است؟!» شاید یکی بگوید: من از زنا و تجاوز لذت میبرم – دیگری بگوید: من از شرابخوری و مستی لذت میبرم – دیگری بگوید: من از قمار و درآمد از ربا لذت میبرم – … و دیگری بگوید: من از قتل و جنایت و ظلم لذت میبرم!
پس، “لذت” در هر دین، آیین، مکتب و فرهنگی، هم تعریف دارد و هم قانون و حدود.
یکجا میگویند: نوشیدن مشروبات الکی [حتی یک جرعه]، هنگام رانندگی – عمل جراحی – ساعات کار در ادارات – نیروی نظامی و انتظامی و اطلاعاتی حین انجام خدمت و … ممنوع است! خداوند متعال میفرماید: «پس، خودتان هم میدانید که مضرّ به حال فرد و جامعه میباشد، پس مطلقاً حرام است»!
یکجا میگویند: بنابر آزادی جنسی، روابط نامشروع مانعی ندارد، اما سنّ و سال قانونی دارد؛ و اگر بخواهند آبروی شخصیتی را در امریکا و اروپا ببرند، روابط جسنی با غیر همسرش را افشا میکنند! و اسلام میفرماید: «زنا مطلقاً حرام است و سنّ و سال و مقام ندارد»!
منفعت شخصی و اجتماعی
«لذت» باید به حال فرد و جامعه، مفید باشد و نباید ضرر برساند؛ اما چه کسی به این منافع و مضرات علم دارد و میتواند حدود و چارچوبها و قوانینش را بیان دارد؟! هوای نفس اشخاص – حکومتها – افراد بر اساس میل و منافع شخصی یا رأی اکثریت در یک جامعه … – یا خداوند خالق انسان و جهان؟!
«وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسَانَ وَنَعْلَمُ مَا تُوَسْوِسُ بِهِ نَفْسُهُ وَنَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ» (ق، 16)
– ما انسان را آفريديم و میدانیم نفس او به چه چیزهایی (یا کارهایی) وسوسهاش میکند، و ما به او از رگ قلبش نزديكتريم.
●- بنابراین، “لذت” باید منفعت شخصی و اجتماعی داشته باشد؛ از اینرو، خداوند علیم و حکیمی که انسان و عالَم هستی را بر اساس اندازههای معینی خلق نموده، آن چه که پاک (طیب) و مفید برای فرد و جامعه، و دنیا و آخرت است را حلال نموده و آن چه ناپاک (خبیث) و مضر به حال فرد و جامعه و مانع از رشد، کمال و رسیدن به سعادت ابدی در حیات اخروی میگردد را “حرام = ممنوع” اعلام نموده است؛ لذا کسانی که پیروی میکنند به این کمالات و رستگاری میرسند:
«الَّذِينَ يَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِيَّ الْأُمِّيَّ الَّذِي يَجِدُونَهُ مَكْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِي التَّوْرَاةِ وَالْإِنْجِيلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبَاتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبَائِثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهِمْ فَالَّذِينَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِي أُنْزِلَ مَعَهُ أُولَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ» (الأعراف، 157)
– همانها كه از فرستادۀ (خدا)، پيامبر «امّى» پيروى مىكنند؛ پيامبرى كه صفاتش را، در تورات و انجيلى كه نزدشان است، مىيابند؛ آنها را به معروف دستور مىدهد، و از منكر باز میدارد؛ پاکیها را براى آنها حلال مىشمرد، و ناپاكیها را تحريم مىكند؛ و بارهاى سنگين، و زنجيرهايى را كه بر آنها بود، (از دوش و گردنشان) بر مىدارد؛ پس كسانى كه به او ايمان آوردند، و حمايت و ياريش كردند، و از نورى كه با او نازل شده پيروى نمودند، آنان رستگارانند.
