پرسش:
خداوند از يک طرف مي فرمايد در انتخاب دين اجباري نيست، از طرف ديگر مي گويد هر کسي از اسلام برگردد کشته مي شود! اين دو چطور با هم سازگار است؟
پاسخ:
براي پاسخ به اين سوال بايد به چند نکته توجه بفرماييد:
نکته اول:
آيه شريفه «لا اکراه في الدين» که مي فرمايد در دين اجباري نيست در مقام بيان حکم نيست، يعني نمي خواهد بگويد هر کسي هر ديني را انتخاب کرد اشکالي ندارد و آزاد است! بلکه مي خواهد بفرمايد نمي توان کسي را به انتخاب يک دين اجبار کرد. چون دين از مقوله باور هست، و باور يک امر قلبي و دروني است و نمي توان کسي را به داشتن يک باور مجبور کرد، اما در عين حال دين حق فقط اسلام است.
نکته دوم:
حکم ارتداد و اعدام کسي که از دين برگشته در صورتي است که طرف بعد از خروج از اسلام شروع به تبليغ عليه دين کند وگرنه اگر در زندگي شخصي خودش از اسلام بازگردد کسي با او کاري ندارد.
حتي اگر در محافل علمي حضور يافته و اعتقادات و شبهاتش را به بحث و نظر بگذارد باز هم حکم به کشتن او نمي شود چون اسلام با بحث هاي علمي و بررسي ادله اعتقادات مخالفتي ندارد و در اين خصوص تجسس را جايز نمي داند.
نکته سوم:
فلسفه ارتداد و حکم اعدام براي کسي که از اسلام خارج شده است براي اين نيست که او را به بازگشت به اسلام اجبار کنند، بلکه اين حکم براي جلوگيري از توطئه عليه اسلام است. در صدر اسلام برخي از غير مسلمانان براي اينکه مسلمانان را نسبت به حقانيت اسلام به ترديد بيندازند تصميم گرفتند صبح ايمان بياورند و دوباره غروب از اسلام بازگردند:
«قالَتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ آمِنُوا بِالَّذي أُنْزِلَ عَلَى الَّذينَ آمَنُوا وَجْهَ النَّهارِ وَ اكْفُرُوا آخِرَهُ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُون؛ و جمعى از اهل كتاب (از يهود) گفتند: « (برويد در ظاهر) به آنچه بر مؤمنان نازل شده، در آغاز روز ايمان بياوريد و در پايان روز، كافر شويد! شايد آنها (از آيين خود) بازگردند!(1)
اسلام در حقيقت با اين حکم جلوي اين توطئه را بست، نه اينکه دنبال اجبار مردم به اسلام باشد.
پي نوشت ها:
(1) آل عمران:72/3.
