امروز دروازههای علم باز و مرزهای دانش شکسته و ابزار دستیابی به میراث یکدیگر آسان شده است. تمام آثار مکتوب نحلههای مختلف در دست است. دگراندیشانی که زمینه عناد با مکتب تشیع دارد با رسیدن به روایتهای غیر معتبر، فرهنگ شیعی را زیر سؤال میبرد. کما اینکه کسانی که در میدان مطالعه هستند میدانند ماه و هفتهای نیست که کتابی بر ضد شیعه نوشته شود.
آیتالله محسنی از علمای بزرگ، فقهای نواندیش، متفکران آگاه به زمان و هوشمند جهان اسلام بود که حقیقتاً یک تنه جریان فکری شیعه را در افغانستان حمایت کرد و پیش برد. او که تحصیلکرده نجف و از شاگردان برجستۀ آیات خویی و حکیم بود، از نظر علمی و فقهی و تخصص مرتبط با حدیث، از شخصیتهای ردیف اول است. شخصیت تقریبی آیتالله محسنی به تأملات ایشان در قرآن و حدیث، خردمندی و زمانشناسی ایشان بازمیگردد. در کتاب «تقریب از اندیشه تا عمل» که مجموعه چند گفتگو با ایشان است نکات بسیار مهمی هست که نشان میدهد حرکت اعتدالی، خردمندانه و آمیخته با تدبیر چگونه توانسته در افغانستان شیعیان را که ۲۵ درصد افغانستان هستند سربلند نگاه دارد. آیتالله محسنی در این گفتگوها میگوید من مطلقاً از موضعم عقبنشینی نکردهام، حرفهایم را صریح گفتهام، فقط بد و بیراه نگفتهام، با احترام سخن گفته و نقد کردهام.
«موسوعة آیة الله العظمی الشیخ محمدآصف المحسنی الآثار الرجالیة و الحدیثیة» از کارهای کمنظیر زمانه است. این مجموعه، محصول ۱۰ سال کار فقیهی است که پشتوانۀ پنجاه سال مطالعات و تحقیقات فقهی، رجالی و عقیدتی دارد، عالمی که پرکار و ذات الاطرافی است.
