داوری میان شیخ صدوق و شیخ مفید رحمةاللهعلیهما، اثر شيخ لطفالله صافى گلپايگانى (متولد گلپايگان 1297ش) است كه در آن، مباحث اعتقادى اختلافى بين شيخ صدوق و شيخ مفيد را مورد سنجش قرار داده است.
اين كتاب به زبان فارسى – عربى رايج در حوزههاى علميه همراه با اصطلاحات فراوان علوم اسلامى است. نویسنده نگارش اين اثر را در سال 1413ق، به انجام رسانده است.
ساختار
كتاب حاضر، در اصل يك مقاله مفصل بوده كه در ضمن مجموعه مقالاتى به نام مجموعه مقالات كنگره شيخ مفيد منتشر شده و بنابراین ساختار خاص كتاب را ندارد. زبان و ادبيات اين اثر، فارسى – عربى رايج در حوزههاى علميه همراه با اصطلاحات فراوان علوم اسلامى و متناسب با استادان و پژوهشگران كلام و حديث است كه آشنايى كافى با زبان عربى دارند.
روش نویسنده در اين اثر، بيش از آنكه عقلى و كلامیباشد، فقهى و نقلى است؛ به همين جهت فقط از آيات و روايات استفاده كرده، ولى به بيان و نقد ادله عقلى و كلامى نپرداخته است.
گزارش محتوا
درباره محتواى اين اثر، گفتنىها فراوان است، از جمله:
- نویسنده، در مقدمهاش كه معلوم نيست آن را در چه تاريخ و مكانى نوشته است، چند نكته را يادآور شده است:
- الف)- بر هر مسلمانى واجب است به عقايد خود رسيدگى نمايد، تا به مطابق بودنِ آنها با تعاليم و ارشادات قرآن مجيد و تعاليم و سيره پيغمبر اكرم(ص)، اطمينان پيدا نمايد تا از خطر گمراهى نجات پيدا كند؛
- ب)- براى نيل به اين هدف، مرجع اول و اصل، قرآن مجيد و احاديث مقطوعُ الصُّدورى است كه بهوسيله روات احاديث و حاملان علوم اهلبيت(ع)، روايت شده است و در درجه بعد، عرض دين بر علما و بزرگانى مىباشد كه تحذق و تعمق آنها در قرآن و حديث، مسلم باشد؛ البته نه براى اينكه از آنها تقليد نمايد، بلكه براى اينكه از آنها بياموزد و خود به استدلال مناسب در هر باب، به يقين و اعتقاد برسد.
- ج)- از جمله راههاى تصحيح اعتقاد از لحاظ مبانى اعتقادى اسلامى، كتابهايى است كه علماى بزرگ، مانند: صدوق و شيخ مفيد و مجلسى و شيخ بهايى و شهيدين و خواجه و ديگران از اعاظم و اساطين، در اعتقادات نوشتهاند… از جمله كتابهاى گرانبها و ارزشمندى كه در اين رشته تأليف شده است، كتاب «اعتقادات» جليل، حافظ آثار گنجينه آلبيت(ع)، شيخ صدوق و كتاب «تصحيح الاعتقاد» شيخ اعظم، افتخار شيعه، قامع بدع و رافع رايات حق، شيخ مفيد، رضواناللهتعالىعليهما، است. اين دو كتاب، بسيار ارزنده و مفيد و متضمن فوايد بسيار است و مطالعه هر دو براى همگان، پرفايده و بينشبخش است. در كتاب «اعتقادات»، مسائلى كه اعتقاد به آنها بر هر كس واجب است، با مسائلى كه واجب الاعتقاد نيست، مطرح شده است و در بعض موارد بحثهايى فقهى و فرعى و عملى نيز، در آن وارد شده و بهعنوان «اعتقادنا» ذكر شده است. نه خود ابوجعفر صدوق و نه ابوعبدالله مفيد، اين مسائل را از هم جدا نساختهاند
