موضوعات مندرج دراین کتاب که در قالب یک مقدمه اصلی، ۴۲ درس و دو فصل مجزای پایانی تهیه و تنظیم شده است، با بحثی مبنایی از تاریخ حدیث و سنت مکتوب آغاز می شود و جناب علامه با روشی علمی و موشکافانه به بررسی جایگاه سنت و حدیث نبوی و سرگذشت آن و تحلیل چرایی و چگونگی تحریف و منع و جعل حدیث و تخریب شخصیت و جایگاه پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله در مکتب خلفا پرداخته اند. در دروس هشتم تا دوازدهم به تفصیل به بررسی دیدگاه مکتب اهل بیت علیهم السلام و مکتب خلفا در باره نزول وحی و افسانه غرانیق و جایگاه حضرت رسول صلی الله علیه و اله در میان امت پرداخته شده است. در ادامه مرحوم علامه به بررسی نتایج اقدامات خلفا در زمینه مبانی اعتقادی امت پرداخته اند و خطرات و آسیب های تفسیر برأی قرآن را یادآور شده اند. در ادامه پس از شرحی کوتاه از تاریخ ادیان و شرایع مولف این اثر به بررسی وضعیت اجتماعی و فرهنگی و سیاسی جزیره العرب پیش و سیره نبوی پیش و پس ازبعثت می پردازد.
آیت الله مرتضی عسکری همچنین به بررسی و نقد سیاست های اصلی حکومت در دوران خلفا می پردازد و بررسی جالبی از تاریخ شیعه و قیام های پیروان مکتب اهل بیت علیهم السلام را ارائه می دهد. در ادامه این اثر، تحقیقاتی پیرامون جایگاه اهل بیت علیهم السلام در دین و اثر اندیشه های اهل کتاب در تاریخ اسلام و نیز یک بررسی تطبیقی و موضوعی پیرامون اختلاف های عمیق میان دیدگاه های اعتقادی در مکتب خلفا و مکتب اهل بیت علیهم السلام گرد آوری شده است. در درس پایانی نیز تاریخچه ای از خدمات حضرت امیر المومنین علیه السلام در دوران خلافت ایشان گنجانده شده است.
این کتاب دو جلدی با دو فصل فشرده ولی جامع پیرامون صلح امام حسن مجتبی علیه السلام و قیام حضرت ابا عبدالله الحسین علیه السلام به پایان می رسد.
گرچه معرفی مناسب این اثر نفیس در چنین نوشتار کوتاهی ممکن نیست ولی با صراحت می توان گفت که مطالعه این کتاب که با زبانی روان و خالی از اصطلاحات غامض ولی به شیوه ای دقیق و علمی به بررسی حقایق کمتر بررسی شده تاریخ اسلام پرداخته است؛ قطعا می تواند راهگشای بسیاری از محققین و علاقه مندان بوده و پاسخگوی بسیاری از ابهامات و شبهات مطرح شده پیرامون مکتب اهل بیت علیهم السلام باشد.
