در سال ۱۸۶ هجری قمری، مردم منطقه حوف در شرق مصر علیه حکومت مرکزی قیام کردند. این قیام در پی نارضایتیهای گسترده از سیاستهای مالی و اداری حکومت عباسی شکل گرفت. مردم حوف که از فشارهای مالیاتی و بیعدالتیهای حکومتی به ستوه آمده بودند، به سمت شهر فسطاط حرکت کردند تا اعتراض خود را به گوش مسئولان برسانند. این حرکت اعتراضی به سرعت گسترش یافت و تبدیل به یک شورش مردمی شد.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد ۲، صفحه ۱۱۴
واکنش حکومت و درگیریها
لیث بن فضل ابیوردی، فرمانده نظامی مصر، با چهار هزار سرباز به مقابله با شورشیان شتافت. این رویارویی در ۲۸ شعبان سال ۱۸۶ هجری قمری اتفاق افتاد. لیث بن فضل پیش از حرکت، عبدالرحمن بن موسی بن علی بن رباح را به عنوان جانشین خود در مصر منصوب کرد تا امور اداری و مالی را مدیریت کند. در ابتدای درگیری، نیروهای حکومتی شکست خوردند و تنها حدود دویست نفر از همراهان لیث باقی ماندند. با این حال، لیث با یک حمله شدید و غافلگیرانه موفق شد شورشیان را شکست دهد و آنها را به عقب براند.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد ۲، صفحه ۱۱۴
پیامدهای قیام
پس از شکست شورشیان، لیث بن فضل دستور داد تا تعداد زیادی از آنها را به قتل برسانند. او همچنین هشتاد سر بریده از شورشیان را به عنوان هشدار به مصر فرستاد. این اقدام وحشیانه باعث شد تا قیام مردم حوف به طور کامل سرکوب شود و دیگر اعتراضات مشابهی در آن منطقه شکل نگیرد. این واقعه نشاندهنده سیاست خشن حکومت عباسی در برابر هرگونه مخالفت و اعتراض مردمی بود.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد ۲، صفحه ۱۱۴
اهمیت تاریخی واقعه
سرکوب قیام مردم حوف توسط لیث بن فضل ابیوردی نمونهای از رویکرد حکومت عباسی در مواجهه با شورشهای مردمی است. این واقعه نشان میدهد که حکومت عباسی برای حفظ قدرت خود از هیچ اقدام خشونتآمیزی دریغ نمیکرد. همچنین، این رویداد بر نارضایتیهای گسترده مردم از سیاستهای مالی و اداری حکومت عباسی در آن دوران تأکید دارد. سرکوب این قیام باعث شد تا مردم مصر برای مدتی طولانی از هرگونه اعتراض آشکار خودداری کنند.
منبع: النجوم الزاهرة، جلد ۲، صفحه ۱۱۴
منابع
و دام على ذلك الى أن خرج عليه أهل الحوف بشرقىّ مصر و ساروا الى الفسطاط، فخرج اليهم الليث هذا فى أربعة آلاف من جند مصر، و كان ذلك فى الثامن و العشرين 3 من شعبان من سنة ست و ثمانين و مائة المذكورة؛ و استخلف على مصر عبد الرحمن بن موسى بن علىّ بن رباح على الصلاة و الخراج، فواقع أهل الحوف فانهزم عنه الجند و بقى هو فى نحو المائتين من أصحابه، فحمل بهم على أهل الحوف حملة هزمهم فيها، فتولّوا و تبع أقفيتهم فقتل منهم خلقا كثيرا، و بعث الى مصر بثمانين رأسا.
