زندگی و نقش ناصر کبیر
سید ابومحمد حسن بن علی بن الحسن بن عمر الأشرف، معروف به ناصر کبیر یا ناصر اطروش، از شخصیتهای برجسته شیعه در قرن سوم و چهارم هجری بود. او از نوادگان امام زینالعابدین و از سادات علوی به شمار میرفت. ناصر کبیر در طبرستان (منطقهای در شمال ایران) فعالیتهای گستردهای داشت و به عنوان رهبر مذهبی و سیاسی شناخته میشد. او توانست با تلاشهای خود، حکومتی شیعی در این منطقه تأسیس کند و به عنوان امام و مقتدای مردم جیلان و طبرستان شناخته شود. ناصر کبیر همچنین تفسیر بزرگی از قرآن نگاشت که مورد توجه بسیاری از علمای زمان قرار گرفت.
منبع: وقایع الأیام، جلد 1، صفحه 517
وفات ناصر کبیر در آمل
ناصر کبیر در سال 304 هجری قمری در شهر آمل، مرکز طبرستان، وفات یافت. او در زمان وفات 79 سال داشت و مرگش پایان یک دوره مهم در تاریخ طبرستان بود. ناصر کبیر پس از سالها تلاش برای ترویج تشیع و ایجاد حکومتی شیعی در منطقه، از دنیا رفت و مرگ او ضربهای بزرگ به جامعه شیعیان طبرستان وارد کرد. پس از وفات او، حکومت علویان در طبرستان ادامه یافت تا اینکه در سال 316 هجری قمری، حسن بن قاسم، معروف به داعی، کشته شد و این حکومت به پایان رسید.
منبع: وقایع السنین و الاعوام، جلد 1، صفحه 202
تأثیر ناصر کبیر بر تاریخ تشیع
ناصر کبیر نه تنها به عنوان یک رهبر سیاسی، بلکه به عنوان یک عالم دینی و مفسر قرآن نیز شناخته میشد. تفسیر بزرگ او از قرآن، مورد استناد بسیاری از علمای بعدی قرار گرفت و نقش مهمی در ترویج تفکر شیعی در منطقه طبرستان و جیلان ایفا کرد. وفات او در سال 304 هجری قمری، پایان یک دوره طلایی برای شیعیان این منطقه بود. با این حال، تلاشها و آثار او تأثیری ماندگار بر تاریخ تشیع گذاشت و نام او به عنوان یکی از بزرگان علویان در تاریخ ثبت شد.
منبع: الكامل في التاريخ، جلد 8، صفحه 105
منابع
1. وقایع الأیام، جلد 1، صفحه 517
2. وقایع السنین و الاعوام، جلد 1، صفحه 202
3. الكامل في التاريخ، جلد 8، صفحه 105
در اين روز، سنۀ 304، سيّد ابو محمد اُطروش حسن بن على بن الحسن بن عمر الأشرف بن امام زين العابدين در آمل وفات كرد. و اين سيّد جليل معروف به ناصر كبير و جدِّ اُمّىِ سيّدين است و زيديه را به او اعتقاد تمامى است و از تفسير كبير او بسيار نقل مىكنند.
