نابرابری بین پدر و مادر ایرانی در انتقال تابعیت به فرزندان

از موضوعات چالش‌برانگیزی که امروزه در ایران به بی‌تابعیتی کودکان منجر می‌شود، عدم امکان انتقال تابعیت از مادر به کودک است. این درحالی است که فرزندان متولد‌شده از پدران ایرانی تحت هر شرایطی تابعیت ایران را به‌دست می‌آورند. چنان‌که پیداست این مسئله نوعی نابرابری و محرومیت را در به‌دست آوردن تابعیت ایرانی کودکانِ به‌دنیا آمده از مادران ایرانی سبب شده که اثر قانونی آن را می‌توان در سلب مزایای شهروندی و موانعی یافت که در بندهای 4 و 5 مادۀ 976 قانون مدنی و ماده واحدۀ مصوب سال 1385ش مقرر شده است. در پژوهش حاضر که به روش توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است، به بررسی و تحلیل مواد قانونی یادشده در پرتو دیدگاه‌های فقهی‌ـ حقوقی پرداخته‌ایم. یافته‌ها و نتایج پژوهش نشان می‌دهد که منشأ نابرابری بین پدر و مادر ایرانی در انتقال تابعیت به فرزندان را می‌توان در به‌رسمیت شناخته نشدن ازدواج مادر ایرانی با تبعۀ خارجی از طرف دولت و نابرابری جنسیتی در انتقال تابعیت از مادر به فرزند دانست که رفع هر دوی این موارد نه‌تنها با هیچ محذوریت شرعی همراه نیست، بلکه با روح شریعت اسلامی سازگارتر است.