پرسش:
آیا مسلمانان در جنگ با یهودیان، ده نفر را کشته و در چاه آب انداخته و از این طریق راه آب را بستند تا دشمن تسلیم شود؟
پاسخ:
پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله پس از هجرت به مدینه، برخوردهای گوناگونی با یهودیان این شهر داشته که از این میان، جنگهای آن حضرت با بنیقَینُقاع، بنینَضیر و بنیقُرَیظِه شهرت یافته است. همچنین آن حضرت سَریههایی را برای کشتن برخی چهرههای مفسد یهودی اعزام کردهاند. در این رابطه سخنان ضدونقیض در مورد رفتار حضرت با یهودیان گفتهشده است. ازجمله این رفتارها، بستن آب بر یهودیان بنینضیر بود.
امروزه در فضای مجازی به رسول خدا نسبت دادهشده که ایشان به همراه مسلمانان در جنگ با یهودیان بنینضیر ده نفر را کشتند و آنان را در چاه آبی انداختند و از این طریق راه آب را بر آنان بستند. این اتفاق سبب شد تا بهنوعی یهودیان محاصره شوند و از قلعههایشان بیرون بیایند. همچنین در شرح این واقعه به منابع تاریخی و حدیثی استناد شده است که لازم است در اینجا به بررسی آن پرداخته شود.
نبرد با بنینضیر
واقدی در «المغازی» و مرحوم شیخ مفید در «الارشاد» ازجمله مهمترین منابعی بوده که به این جریان اشارهکردهاند. در این گزارشها آمده هنگامیکه رسول خدا در سال چهارم هجری برای سرکوبی مردم بنینضیر عزیمت کردند، شبهنگام از بنینضیر تیری به خیمه رسول خدا صلیاللهعلیهوآله پرتاب شد و حضرت دستور دادند تا اطراف را بگردند. در این حین امیرالمؤمنین علیهالسلام به همراه سر یهودی که تیر به خیمه رسول اکرم زده بوده نزد پیامبر آمده و فرمودند نه نفر دیگر از یهودیان مهاجم فرار کردند. رسول خدا صلیاللهعلیهوآله ده نفر از اصحاب را همراه امیرالمؤمنین علیهالسلام به تعقیب آنان فرستاد و درنهایت آن نه یهودی کشته شدند. در این هنگام پیامبر دستور دادند که سرهای آنها را در یکی از چاههای بنیحطمه یا بنیخطمه ریختند.(۱)
در هیچکدام از این گزارشها اشارهای به بستن آب نشده است. این چاهها بیرون از قلعه و بیشتر برای مصارف کشاورزی بودند. قلعه و حصارهایی که مردم در آن زندگی میکردند پناهگاهی بود که ساکنان را از عوامل بیرونی حفاظت میکرد؛ بدینجهت میدانستند که نباید چاههای آب که مهمترین منبع تأمین نیازشان هست را در بیرون از قلعه قرار دهند.
پانویس:
۱ -. ر.ک: واقدی، محمد بن عمر، المغازی، ج۱، ص۳۷۲؛ مفید، محمد بن محمد بن نعمان، الإرشاد فی معرفه حجج الله علی العباد، ج۱، ص۹۲.
