پرسش:
چرا به امام حسن مجتبی(ع)،كریم اهل بیت میگویند؟
پاسخ:
امام حسن مجتبی(ع) نسبت به دردمندان و تیره بختان جامعه بسیار دلسوز بودند، و با خرابه نشینان دردمند و اقشار مستضعف و كمدرآمد همراه و همنشین میشدند و دردِ دلِ آنها را با جان و دل میشنیدند و به آن ترتیب اثر میدادند، و در این حركت انساندوستانه جز خداوند را مدّنظر نداشتند. هیچ فقیر و مسكینی از در خانۀ حضرت ناامید برنگشت و حتّی خود ایشان به سراغ فقرا میرفتند و آنها را به منزل دعوت میكردند و به آنها غذا و لباس میدادند.(۱)
امام حسن مجتبی(ع) تمام توان خویش را در راه انجام امور نیك و خداپسندانه به كار میگرفت و اموال فراوانی در راه خدا میبخشید. مورّخان و دانشمندان در شرح حال زندگانی پر افتخار ایشان، بخششهای بیسابقه و انفاقهای بسیار بزرگ و بینظیری ثبت كردهاند. آن حضرت در طول عمر خود دو بار تمام اموال و دارایی خود را در راه خدا خرج كردند و سه بار نیز ثروت خود را به دو نیم تقسیم كردند و نصف آن را در راه خدا به فقرا بخشیدند.(۲)
روایت شده كه روزی امام حسن(ع) بر جمعی از مساكین گذشت كه پارهای چند از نان خشكها را بر روی زمین گذاشتهاند و میخورند، چون نظر ایشان به آن حضرت افتاد از امام دعوت كردند و حضرت از اسب پیاده شدند و فرمودند:« خدا متكبّران را دوست نمیدارد»و با ایشان نشستند و از طعام ایشان تناول كردند و سپس از همۀ مساكین خواستند كه برای صرف غذا به خانۀ حضرت بروند و حضرت با غذاهای خوب از ایشان پذیرایی نموده به همۀ آنها لباس¬های مناسب هدیه دادند.(۳)
بسیاری از فضائل است كه گاهی از امام حسن(ع) روایت میشود و گاهی از امام حسین(ع) و این ناشی از شباهت آن دو بزرگوار است. روایت فوق هم در مورد هر دو امام(ع) نقل شده است.
روایات تاریخی مربوط به بخششهای آن حضرت فراوان میباشد كه ذكر تفصیلی آنها مناسب این نوشته نیست. وقتی از خود امام پرسیدند چرا هرگز سائلی را ناامید برنمیگردانید؟ فرمودند:«من هم سائل درگاه خداوند هستم و میخواهم كه خدا مرا محروم نسازد و شرم دارم كه با چنین امیدی سائلان را ناامید كنم. خداوندی كه عنایتش را به من ارزانی میدارد، میخواهد كه من هم به مردم كمك كنم».(۴)
به خاطر این بخشندگیها و كارهای نیكی كه از سوی امام حسن مجتبی(ع) در مسیر خیر، احسان و كمك به طبقات درمانده و نیازمند انجام میگرفت آن حضرت را كریم اهل بیت لقب دادهاند، و با توجه به كرامتها و بخششهای كم نظیر و گاهی بینظیر آن امام بزرگوار لقب «كریم» برازنده آن حضرت است.
معرفی منابع، جهت مطالعه بیشتر:
– تحلیلی از زندگانی سیاسی امام حسن مجتبی(ع) ترجمه كتاب «الحیاة السیاسیة للإمام الحسن(ع) »، علامه سید جعفر مرتضی عاملی، مترجم محمّد سپهری.
– امام حسن(ع) الگوی زندگی، حبیب الله احمدی.
– حسن كیست، فضل الله كمپانی.
– حقایق پنهان، احمد زمانی.
پی نوشتها:
۱. زمانی، احمد، حقایق پنهان، نشر دفتر تبلیغات اسلامی، قم، چاپ اوّل
۲. سیوطی، تاریخ الخلفا، مكتبة المثنی، بغداد، ۱۳۸۳ق. ص۱۹۰. تاریخ یعقوبی،منشورات المكتبة الحیدریة، نجف، ۱۳۸۴ق، ج۲، ص۲۱۵.
۳. مجلسی، محمد باقر، جلاء العیون، نشر انتشارات علمیه اسلامیه،
۴. قرشی، باقر شریف، زندگانی امام حسن(ع)، ترجمۀ فخر الدین حجازی، تهران: نشر بعثت، چاپ اوّل،
